Question

Difficulty: HardTürkiye'de Nüfus Değişimi ve Nüfus Politikaları

Türkiye’de 19631963 yılında yürürlüğe giren I. Beş Yıllık Kalkınma Planı ile nüfus politikalarında köklü bir değişikliğe gidilmiş ve nüfus artış hızını düşürmeye yönelik çalışmalar başlatılmıştır. Bu değişikliğin en temel gerekçesi, hızlı nüfus artışının 'demografik yatırımların' payını artırarak kalkınma hızını yavaşlatmasıdır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi demografik yatırımların payının artmasının ülke ekonomisi üzerindeki doğrudan etkisidir?

  1. Devlet bütçesinden eğitim, sağlık ve altyapı gibi zorunlu hizmetlere ayrılan payın artması sonucu üretken yatırımların azalmasıAnswer
  2. B
    Tarımsal nüfus yoğunluğunun artması nedeniyle maki ve orman alanlarının tarım arazisine dönüştürülme hızının artması
  3. C
    Sanayileşme için gerekli olan ham madde ihtiyacının, nüfusun tüketim talebi nedeniyle karşılanamaması
  4. D
    Kırdan kente göçlerin hızlanmasıyla birlikte şehirlerde konut yetersizliğinin sanayi kollarının çeşitliliğini azaltması
  5. E
    Bölgesel kalkınma projelerinde temel odağın sadece enerji üretiminden nüfus planlamasına kayması

Answer

Devlet bütçesinden eğitim, sağlık ve altyapı gibi zorunlu hizmetlere ayrılan payın artması sonucu üretken yatırımların azalması
Doğru cevap, demografik yatırım kavramının teknik karşılığını açıklamaktadır. Bir ülkede nüfus artış hızı ekonomik büyüme hızını geçerse, devlet mevcut refah düzeyini korumak adına bütçesinin büyük bir kısmını yeni doğanların veya artan kitlenin sosyal altyapı ihtiyaçlarına (okul, hastane vb.) ayırmak zorunda kalır. Bu durum, ekonomiyi büyütecek olan sanayi ve teknoloji yatırımlarına ayrılacak payın kısıtlanmasına (üretken yatırımların azalmasına) neden olur.

Step-by-Step Solution

1
Kavram Analizi Yap
Demografik yatırım, artan nüfusun temel yaşam standartlarını korumak için yapılan (okul, hastane, yol vb.) harcamaları ifade eder.
Politika değişikliğinin temel nedenini anlamak için kavramın ekonomik karşılığını bilmek gerekir.
2
Yatırım Türlerini Karşılaştır
Demografik yatırımlar 'tüketim' odaklıyken, fabrika ve baraj gibi yatırımlar 'üretken' odaklıdır.
Hızlı nüfus artışının neden kalkınma hızını düşürdüğü bu ayrımda gizlidir.
3
Bütçe Etkisini Belirle
Hızlı nüfus artışı nedeniyle zorunlu harcamalar artınca, kalkınmayı hızlandıracak sanayi yatırımlarına ayrılan fonlar azalır.
Bu durum 1963 sonrası Türkiye'nin aile planlamasına geçmesinin en temel ekonomik gerekçesidir.

Key Concept

Demografik Yatırım ve Kalkınma İlişkisi

Practice More

Türkiye'nin 2026 projeksiyonlarında görülen 'yaşlanan nüfus' sorununun, güncel nüfus politikalarında teşviklerin (pronatalist) artmasına nasıl zemin hazırladığını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question