Examkin

Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Nem ve Yağış

Bir klimatoloji araştırmacısı, Türkiye'nin farklı coğrafi yörelerinde kurduğu gözlem istasyonlarından elde ettiği verileri incelerken şu bulgulara ulaşmıştır:

* I. İstasyon: Yıl içinde en yüksek yağış değerlerine kış mevsiminde ulaşılmaktadır. Bu yağışlar, ağırlıklı olarak sıcak ve soğuk karakterli hava kütlelerinin karşılaşma alanlarında atmosferik yoğunlaşma olmasıyla meydana gelmektedir.
* II. İstasyon: Yılın belirli dönemlerinde (özellikle ilkbahar sonu ve yaz başı), sabah saatlerinde açık olan gökyüzünün karasal zeminin hızla ısınmasına bağlı olarak öğleden sonra bulutlanmasıyla oluşan, sağanak karakterli ve kısa süreli yağışlar kaydedilmiştir.
* III. İstasyon: Hâkim rüzgâr yönüne dik uzanan yüksek dağ sıralarının denize dönük yamaçlarında, denizel nemli hava kütlelerinin zorunlu olarak yükselip adyabatik olarak soğumasıyla günlerce sürebilen yağışlar ölçülmüştür.

Buna göre; I, II ve III numaralı istasyonlarda tespit edilen bu yağış oluşum tipleri aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

  1. Cephe yağışları - Konveksiyonel yağışlar - Yamaç yağışlarıAnswer
  2. B
    Konveksiyonel yağışlar - Yamaç yağışları - Cephe yağışları
  3. C
    Cephe yağışları - Yamaç yağışları - Konveksiyonel yağışlar
  4. D
    Yamaç yağışları - Cephe yağışları - Konveksiyonel yağışlar
  5. E
    Yamaç yağışları - Konveksiyonel yağışlar - Cephe yağışları

Answer

Sırasıyla Cephe yağışları, Konveksiyonel yağışlar ve Yamaç yağışları eşleştirmesini içeren seçenek doğru cevaptır.
I. öncülde bahsedilen hava kütlelerinin karşılaşması durumu Cephe (Frontal) yağışlarını ifade eder. II. öncülde karasal zeminin ısınması sonucu havanın dikey yönlü yükselmesiyle oluşan yağışlar Konveksiyonel (Yükselim) yağışlarıdır. III. öncülde ise nemli havanın dağ yamacına çarparak zorunlu yükselmesi sonucu oluşan Yamaç (Orografik) yağışları anlatılmaktadır. Bu sebeple sırasıyla cephe, konveksiyonel ve yamaç eşleştirmesi doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
I. İstasyon verilerini analiz et.
Sıcak ve soğuk karakterli hava kütlelerinin karşılaşmasıyla oluşan yağış tipi tespit edilir.
Farklı özellikteki hava kütlelerinin karşılaşma alanlarında oluşan bu yağışlara 'Cephe (Frontal) Yağışları' denir. Türkiye'de özellikle kış mevsiminde (Akdeniz iklim sahalarında) yaygındır.
2
II. İstasyon verilerini analiz et.
Zemin ısınmasına bağlı dikey hava yükselmesi sonucu oluşan yağış tipi tespit edilir.
Havanın ısınarak yükselmesi ve soğumasıyla oluşan yağışlara 'Konveksiyonel (Yükselim) Yağışları' denir. İç bölgelerimizde ilkbahar ve yaz aylarında (Kırkikindi yağışları) tipiktir.
3
III. İstasyon verilerini analiz et.
Denizel nemli havanın bir dağ yamacı boyunca zorunlu yükselmesiyle oluşan yağış tipi tespit edilir.
Havanın bir engele (dağa) çarparak yükselmesi ve soğumasıyla oluşan yağışlara 'Yamaç (Orografik) Yağışları' denir. Karadeniz ve Akdeniz'in dağlık kıyılarında yaygındır.
4
Elde edilen verileri birleştir.
Doğru sıralama: Cephe yağışları - Konveksiyonel yağışlar - Yamaç yağışları.
İstasyonların verdiği tanımlamalar sırasıyla bu genetik yağış tiplerine karşılık gelmektedir.

Key Concept

Yağış Oluşum Tipleri (Genetik Yağışlar) ve Türkiye'deki Dağılışı

Hints

1
Birinci istasyonda 'sıcak ve soğuk hava kütlelerinin karşılaşması' anahtar kelimedir. Hangi yağış tipi iki farklı cephenin birleşmesiyle oluşur?
2
İkinci istasyonda havanın 'ısınarak' dikey yönde yükselmesi (Kırkikindi yağışları gibi) anlatılmaktadır. Üçüncü istasyonda ise hava kütlesinin 'bir dağ yamacı' boyunca yükselmesi söz konusudur.
3
Sıcak-soğuk hava karşılaşması = Cephe Yağışı. Isınan havanın kendi kendine yükselmesi = Konveksiyonel Yağış. Engelle (dağla) karşılaşıp yükselme = Yamaç (Orografik) Yağışı.

Practice More

Türkiye'nin iklim özelliklerinde mutlak konumun sadece hangi yağış oluşum tipi üzerinde doğrudan etkili olduğunu (cephe yağışları) açıklayan soruları çözerek konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Oluşum tiplerini Türkiye haritası üzerinde gözünde canlandırarak çözebilirsin. Karşılaşma (Kışın Akdeniz ve tüm Türkiye) -> Cephe. Karasal İç Bölgeler (Bahar sonu) -> Konveksiyonel. Kıyıda Dağlık Alanlar (Karadeniz, Antalya bölümü) -> Yamaç.
Estimated Time:1m 0s
Rate this question

Topics

Türkiye'de Nem ve Yağış

More questions from this topic