Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Bitki Örtüsü: Ormanlar

Türkiye'de ormanların yetişebildiği en yüksek seviyeyi ifade eden "orman üst sınırı" üzerinde temel belirleyici faktör sıcaklıktır. Ancak bu sınır, Türkiye'nin her yerinde sadece enlem etkisine bağlı olarak değişim göstermez; karasallık ve nemlilik gibi özel konum şartları da sınırın yükselip alçalmasında etkili olur.

Buna göre, Türkiye'de orman üst sınırının en yüksek olduğu yöre ve bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Doğu Anadolu (Erzurum-Kars çevresi) / Karasallığın etkisiyle yaz sıcaklıklarının ve ısı birikiminin fazla olmasıAnswer
  2. B
    Akdeniz (Toroslar) / Enlem etkisine bağlı olarak güneş ışınlarının yıl boyunca daha büyük açıyla gelmesi
  3. C
    Doğu Karadeniz (Rize-Artvin çevresi) / Nemliliğin ve bulutluluğun fazla olması nedeniyle su ihtiyacının kolay karşılanması
  4. D
    Yıldız Dağları / Kuzeyden gelen nemli hava kütlelerinin yamaç yağışlarına neden olması
  5. E
    Ege Bölgesi (Menteşe Yöresi) / Dağların uzanış doğrultusunun denizel etkilerin iç kesimlere girmesini kolaylaştırması

Answer

Türkiye'de orman üst sınırının en yüksek olduğu yer, şiddetli karasallık nedeniyle yaz sıcaklıklarının yüksek olduğu Doğu Anadolu (Sarıkamış - Erzurum - Kars) yöresidir.
Ormanların yetişebileceği en yüksek sınırı sıcaklık belirler. Türkiye'de enlem etkisine göre orman üst sınırının Akdeniz'de en yüksek olması beklenirdi. Ancak Doğu Anadolu'da (Sarıkamış çevresinde) karasallığın şiddetli olması, yaz sıcaklıklarının denizel bölgelere göre daha yüksek değerlere ulaşmasına ve ısı birikimine neden olur. Bu durum, sarıçam ormanlarının Türkiye'deki en yüksek seviye olan 28002800 metreye kadar tırmanmasını sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Orman üst sınırını belirleyen temel faktörü tanımla.
Sıcaklık (vejetasyon dönemi sıcaklığı).
Ağaçlar belirli bir sıcaklık değerinin altına düştüğünde (genellikle 10C10^{\circ}C altındaki aylar arttığında) yetişemezler.
2
Enlem ve özel konum (karasallık) etkisini karşılaştır.
Akdeniz enlemden dolayı avantajlıyken, Doğu Anadolu yazın yaşanan şiddetli karasallık ve ısı birikimi ile daha avantajlı hale gelir.
Denizel yerlerde nem sıcaklığı dengelerken, karasal yerlerde yazın sıcaklıklar çok daha yüksek seviyelere ulaşır.
3
Verilerle doğrula.
Kuzey Anadolu Dağları'nda sınır yaklaşık 200023002000-2300 m, Toroslar'da 240025002400-2500 m, Sarıkamış çevresinde ise 28002800 m'dir.
Bu durum, orman üst sınırında karasallığın enlemden daha baskın bir rol oynayabildiğini kanıtlar.

Key Concept

Orman Üst Sınırı ve Karasallık İlişkisi

Hints

1
Orman üst sınırını belirleyen temel faktörün sıcaklık olduğunu hatırla.

Practice More

Türkiye'de orman alt sınırının neden Karadeniz'de en düşük olduğunu araştırarak orman alt ve üst sınırlarını karşılaştırabilirsin.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question