Examkin

Question

Difficulty: MediumTürkiye'nin Ovaları

Coğrafya dersinde öğrencilerine Türkiye'deki ovaların oluşum mekanizmalarını anlatan bir öğretmen, tahtaya üç farklı ovanın belirgin özelliklerini şu şekilde yazmıştır:

• X Ovası: Kireç taşı (kalker) tabakalarının yaygın olduğu sahada, kimyasal çözünme süreçlerine bağlı olarak gelişmiş polye özelliğindeki düzlüklerdir.
• Y Ovası: Levha hareketlerine bağlı olarak gelişen ve Kuzey Anadolu Fay Zonu (KAFZ) üzerinde yer alan çöküntü hendeği içinde alüvyal dolgularla oluşmuştur.
• Z Ovası: Akarsu havzasındaki erozyonla taşınan kırıntılı malzemelerin, gelgit genliğinin düşük ve kıta sahanlığının geniş olduğu kıyı kuşağında birikmesiyle meydana gelmiştir.

Bu özelliklere göre X, Y ve Z ovaları aşağıdakilerin hangisinde doğru örneklendirilmiştir?

  1. X Ovası: Acıpayam - Y Ovası: Niksar - Z Ovası: ÇarşambaAnswer
  2. B
    X Ovası: Elmalı - Y Ovası: Elbistan - Z Ovası: Bafra
  3. C
    X Ovası: Tefenni - Y Ovası: Düzce - Z Ovası: Antalya
  4. D
    X Ovası: Muş - Y Ovası: Erzincan - Z Ovası: Silifke
  5. E
    X Ovası: Korkuteli - Y Ovası: Ergene - Z Ovası: Çukurova

Answer

Verilen özellikleri sırasıyla Acıpayam (Karstik), Niksar (KAFZ üzeri tektonik) ve Çarşamba (Delta) ovaları sağlamaktadır.
Soru kökünde X ovasının karstik (polye), Y ovasının Kuzey Anadolu Fay Hattı (KAFZ) üzerinde yer alan tektonik ve Z ovasının ise delta ovası olması gerektiği belirtilmiştir. Verilen doğru eşleştirmede; Acıpayam (Denizli) karstik oluşumlu bir polyedir. Niksar (Tokat), KAFZ üzerinde yer alan çöküntü hendeklerinde oluşmuş tektonik bir ovadır. Çarşamba (Samsun) ise Yeşilırmak'ın taşıdığı alüvyonların Karadeniz kıyısında birikmesiyle oluşmuş tipik bir delta ovasıdır.

Step-by-Step Solution

1
X ovasının özelliklerini analiz etme.
X ovası karstik çözünmeyle oluşan bir polye ovasıdır. Türkiye'de Tefenni, Acıpayam, Kestel, Korkuteli ve Elmalı ovaları bu gruba girer.
Ova türlerini kökenlerine göre sınıflandırmak için ön koşuldur.
2
Y ovasının özelliklerini analiz etme.
Y ovası sadece tektonik olmakla kalmayıp spesifik olarak Kuzey Anadolu Fay Zonu (KAFZ) üzerinde olmalıdır. Düzce, Bolu, Merzifon, Suluova, Taşova, Erbaa, Niksar ve Erzincan bu fay zonundadır.
Fay hatları üzerindeki tektonik ovaların coğrafi dağılışını ayırt etmek gereklidir.
3
Z ovasının özelliklerini analiz etme.
Z ovası, akarsu biriktirmesi ve geniş kıta sahanlığı gibi özelliklerle tanımlanan bir delta ovasıdır. Çarşamba, Bafra, Çukurova, Silifke bu özelliktedir.
Her kıyı ovasının delta olmadığını (örneğin Antalya) bilmek kritik bir ayrımdır.
4
Seçeneklerdeki eşleştirmeleri sentezleme.
Acıpayam, Niksar ve Çarşamba üçlüsü sırasıyla karstik, KAFZ-tektonik ve delta olma şartlarının tamamını karşılayan tek eşleştirmedir.
Tüm koşulların aynı anda sağlandığı seçeneği bulmak için.

Key Concept

Türkiye'deki ovaların jeomorfolojik kökenleri (Tektonik, Karstik, Delta) ve coğrafi dağılışları

Hints

1
X ovası için Akdeniz Bölgesi'ndeki karstik ovaları (TAKKE kodlaması: Tefenni, Acıpayam, Kestel, Korkuteli, Elmalı) hatırlayınız.
2
Y ovası için Türkiye'nin en uzun fay hattı olan Kuzey Anadolu Fay Hattı'nın (KAF) geçtiği güzergahtaki (Marmara'dan Doğu Anadolu'ya: Düzce, Bolu, Niksar, Erzincan vb.) çöküntü alanlarını göz önüne alınız.
3
Z ovası için akarsuların denize döküldüğü sığ kıyılarda oluşturduğu ovaları düşününüz. Unutmayın, Antalya kıyıda olmasına rağmen bir delta değildir.

Practice More

Türkiye'nin dilsiz haritası üzerinde KAF, DAF ve BAF fay hatlarını çizerek üzerlerindeki başlıca tektonik ovaları eşleştirme çalışması yapınız.

Alternative Method

Önce Y ovasını eleyerek başlayabilirsiniz. KAFZ üzerinde olmayan Ergene ve DAFZ üzerinde olan Elbistan'ı elediğinizde seçenekler daralacaktır.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Türkiye'nin Ovaları

More questions from this topic