Question

Difficulty: HardTürkiye'nin Ovaları

Türkiye'nin iç kesimlerinde, özellikle dördüncü jeolojik zamanın (Kuaterner) başlarındaki iklim salınımlarına bağlı olarak oluşmuş devasa kapalı havzalar bulunmaktadır. Bu havzalarda biriken suların zamanla çekilmesi veya dışa akışla boşalması sonucunda, tabandaki ince unsurlu göl tortullarının (lakustrin depolar) yüzeye çıkmasıyla oldukça düz ve geniş ovalar meydana gelmiştir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bu şekilde oluşmuş bir 'eski göl tabanı ovası' örneğidir?

  1. Konya OvasıAnswer
  2. B
    Amik Ovası
  3. C
    Erbaa Ovası
  4. D
    Niksar Ovası
  5. E
    Harran Ovası

Answer

Konya Ovası, dördüncü jeolojik zamanda var olan devasa bir gölün kurumasıyla oluşan bir eski göl tabanı ovasıdır.
Konya Ovası, ülkemizdeki en tipik eski göl tabanı ovasıdır. Dördüncü zamanın başlarında bu alan dev bir tatlı su gölüyle kaplıyken, iklimin kuraklaşmasıyla sular çekilmiş ve tabandaki göl tortulları bugünkü dümdüz ovayı oluşturmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Jeolojik zaman ve iklim ilişkisini analiz etme
Kuaterner (Dördüncü Zaman) başlarındaki nemli dönemde Anadolu'nun iç kısımlarında büyük göllerin oluştuğu saptanır.
Ovaların oluşum süreçlerini ayırt edebilmek için zamansal arka planı anlamak gerekir.
2
Eski göl tabanı ovası kavramını tanımlama
Göl sularının çekilmesiyle tabandaki dümdüz tortul tabakanın kara haline gelmesi sürecidir.
Tektonik ovalar ile eski göl tabanı ovaları arasındaki yapısal farkı (lakustrin yapı) belirlemek için gereklidir.
3
Örneklemeler üzerinden karşılaştırma yapma
Amik, Erbaa ve Niksar gibi ovaların doğrudan fay hatlarına bağlı çöküntüler olduğu, Konya'nın ise karakteristik bir göl tabanı olduğu sonucuna varılır.
En uygun örneği seçmek için diğer seçeneklerin oluşum kökenleri elenir.

Key Concept

Eski Göl Tabanı Ovaları ve Lakustrin Tortullar

Hints

1
Bu ova, Türkiye'nin en büyük kapalı havzasının merkezinde yer alır.
2
Ovanın toprak yapısı incelendiğinde, göl ortamında çökelen ince malzemelere (killi-kireçli lakustrin depolar) rastlanır.
3
Genişliği ve düzlüğü ile ünlü olan bu ova, 'Tahıl Ambarı' olarak da bilinir ve geçmişte bir iç deniz büyüklüğünde göle ev sahipliği yapmıştır.

Practice More

Muş Ovası'nın da benzer şekilde eski bir göl tabanı olduğunu ve bu ovaların drenaj sorunlarını inceleyiniz.

Alternative Method

Toprak yapısına bakarak karar verilebilir; eğer bir ovanın toprağı akarsu alüvyonundan ziyade göl tortullarından oluşuyorsa o ova bir eski göl tabanı ovasıdır.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question