Question

Difficulty: Very hardKolluk Faaliyetleri

Türkiye'de idari kolluk teşkilatının yapısı, bu yetkiyi kullanan makamlar arasındaki hiyerarşik veya idari vesayet ilişkileri ve kolluk faaliyetlerinin hukuki niteliği göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    İdari kolluk faaliyetleri, kamu düzeninin bozulmasını önlemeye yönelik "önleyici" nitelikteyken; adli kolluk faaliyetleri suç işlendikten sonra delil toplamaya yönelik "bastırıcı" niteliktedir.
  2. B
    Vali ve kaymakamlar, merkezi idare bünyesinde yer alan genel idari kolluk makamlarıdır; buna karşın belediye başkanı ve muhtar mahalli idari kolluk makamı sıfatına sahiptir.
  3. C
    Gümrük muhafaza, orman ve turizm kolluğu gibi belirli bir hizmet alanında uzmanlaşmış birimler, kanunla kendilerine verilen sınırlı görevleri icra eden "özel idari kolluk" teşkilatlarıdır.
  4. D
    Genel idari kolluk makamları ile mahalli idari kolluk makamları arasındaki hukuki denetim ilişkisi "idari vesayet" niteliğinde olup; genel kolluk makamları mahalli kolluk üzerinde hiyerarşi yetkisine sahip değildir.
  5. Kolluğun bölünmezliği ilkesi gereği, bir mülki sınır içerisinde mahalli idari kolluk makamının (belediye) tesis ettiği işlemler, genel idari kolluk makamları (vali/kaymakam) tarafından "yerindelik" denetimine tabi tutularak doğrudan değiştirilebilir.Answer

Answer

Genel idari kolluk makamlarının, mahalli idari kolluk makamlarının işlemlerini yerindelik yönünden denetleyebileceğini ve doğrudan değiştirebileceğini savunan ifade yanlıştır.
Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü merkezi idarenin genel idari kolluk makamları (Vali ve Kaymakam), yerinden yönetim kuruluşları (Belediyeler) üzerinde hiyerarşik bir üst değildir. Aralarındaki ilişki idari vesayettir. İdari vesayette ise kural olarak sadece hukuka uygunluk denetimi yapılabilir; vesayet makamı işlemin yerindeliğini (yararlılığını/isabetini) denetleyemez ve belediyenin yerine geçerek karar alamaz veya işlemi doğrudan değiştiremez.

Step-by-Step Solution

1
Kolluk teşkilatlanmasındaki tüzel kişilik ayrımının yapılması
Genel idari kolluk (Vali/Kaymakam) "Devlet Tüzel Kişiliği" içinde, mahalli idari kolluk (Belediye) ise ayrı bir "Kamu Tüzel Kişiliği" içindedir.
Denetimin mahiyetini belirleyen temel unsur tüzel kişiliklerin farklılığıdır.
2
Denetim yetkisinin türünün belirlenmesi
Farklı kamu tüzel kişilikleri arasındaki denetim "idari vesayet"tir.
Hiyerarşi sadece aynı tüzel kişilik içindeki ast-üst ilişkisinde geçerlidir.
3
İdari vesayetin kapsamının analiz edilmesi
İdari vesayet makamı (Vali/İçişleri Bakanı), yerinden yönetim kuruluşunun (Belediye) işlemini sadece hukuka uygunluk yönünden denetleyebilir.
Anayasa'nın 127127. maddesi gereği yerinden yönetimlerin özerkliği, merkezi idarenin yerindelik denetimi yapmasını ve onların yerine geçerek karar almasını engeller.

Key Concept

İdari Vesayet ve Kolluğun Bölünmezliği İlişkisi

Hints

1
Denetimi yapan makam ile denetlenen birimin aynı kamu tüzel kişiliği içinde olup olmadığına dikkat edin.
2
Hiyerarşi ve idari vesayet arasındaki temel farkları, özellikle 'yerindelik denetimi' ve 'yerine geçerek işlem yapma' yetkileri açısından düşünün.
3
Vali, devletin ildeki temsilcisidir (merkezi idare); Belediye Başkanı ise belediye tüzel kişiliğinin başıdır. Aralarındaki bağ hiyerarşi olamaz.

Practice More

İdari vesayet yetkisinin kapsamı ve sınırları ile ilgili Anayasa Mahkemesi'nin 'yerindelik denetimi yasağı' hakkındaki kararlarını incelemek bu konudaki anlayışınızı pekiştirecektir.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question