Haziran tarihinde Türkiye ile İngiltere arasında imzalanan Ankara Antlaşması, Lozan Barış Konferansı'ndan beri süregelen Musul Sorunu'nu hukuki bir çözüme kavuşturmuştur. Milletler Cemiyeti'nin sürece müdahil olması ve bölgedeki iç siyasi gelişmelerin etkisiyle şekillenen bu antlaşma, Türk dış politikası için stratejik bir uzlaşı belgesidir.
Antlaşmanın içeriği, diplomatik arka planı ve doğurduğu sonuçlar dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu belgeye dair hatalı bir değerlendirmedir?
- AMusul ve Kerkük'ün Irak'a (İngiliz mandası) ait olduğu Türkiye tarafından resmen kabul edilerek güney sınırı kesinleşmiştir.
- BIrak'ın Musul petrollerinden elde edeceği gelirin 'unun yıl süreyle Türkiye'ye verilmesi kararlaştırılmıştır.
- Musul ve Kerkük'te yaşayan Türk nüfusun kültürel haklarını güvence altına almak amacıyla bölgede Türkiye'ye 'garantör devlet' statüsü tanınmıştır.Answer
- DTürkiye-Irak sınırı, küçük düzeltmeler dışında Milletler Cemiyeti tarafından önerilen 'Brüksel Hattı' esas alınarak çizilmiştir.
- ETürkiye'nin talebi doğrultusunda, petrol gelirlerinden doğan hakkın tek seferlik nakdi bir bedele () dönüştürülebilmesine imkân tanınmıştır.
Answer
Antlaşma metninde Musul ve Kerkük'teki Türk nüfusu için herhangi bir kültürel özerklik veya Türkiye'ye garantörlük statüsü tanıyan bir hüküm bulunmamaktadır.
Doğru seçenek olan değerlendirme yanlıştır; çünkü Ankara Antlaşması, bölge halkı veya Türkmen nüfus için herhangi bir kültürel özerklik, özel yönetim statüsü veya Türkiye'ye 'garantörlük' gibi yetkiler tanımamıştır. Antlaşma, Misak-ı Millî'den verilen büyük bir taviz olarak sadece sınırın aidiyetini ve ekonomik paylaşımları hükme bağlamıştır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
1926 Ankara Antlaşması'nın Kapsamı ve Misak-ı Millî Tavizi
Hints
1
Ankara Antlaşması'nın Türkiye için 'Misak-ı Millî'den verilen bir taviz' olarak nitelendirildiğini düşünün.
2
Antlaşmada Türkiye'nin kazandığı hakların 'toprak' değil, daha çok 'ekonomi ve sınır güvenliği' odaklı olduğunu hatırlayın.
3
Türkiye'nin Kıbrıs veya Hatay gibi konularda sahip olduğu 'garantörlük' veya 'özel statü' haklarının Musul için geçerli olup olmadığını sorgulayın.
Practice More
Musul Sorunu'nun çözümünde Şeyh Sait İsyanı'nın Türkiye'nin elini nasıl zayıflattığını inceleyerek iç ve dış siyaset arasındaki ilişkiyi analiz edebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s