Question

Difficulty: HardYükselme Dönemi (1453-1579)

Osmanlı Devleti'nin Yükselme Dönemi'nde, Kanuni Sultan Süleyman zamanında 15331533 yılında Avusturya ile imzalanan İstanbul Antlaşması'nda (İbrahim Paşa Antlaşması); Avusturya Arşidükü'nün protokol bakımından Osmanlı sadrazamına denk sayılacağı hükmü yer almıştır. Ancak bu durum, 16061606 yılında imzalanan Zitvatorok Antlaşması ile "Avusturya Kralı protokolde Osmanlı padişahına denk sayılacaktır." şeklinde değiştirilmiştir.

Bu iki diplomatik belge arasındaki fark değerlendirildiğinde, Osmanlı Devleti'nin dış politikadaki konumu hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. A
    Diplomatik alanda 'mütekabiliyet' (karşılıklı eşitlik) ilkesinin ilk kez 15331533 yılında hayata geçirildiği
  2. Osmanlı Devleti'nin Avrupa siyaseti üzerindeki mutlak üstünlüğünü kaybederek 'mütekabiliyet' esasına geçtiğiAnswer
  3. C
    Sadrazamlık makamının diplomatik etkisinin zamanla padişahın makamının üzerine çıktığı
  4. D
    Osmanlı Devleti'nin 1717. yüzyıl boyunca Avusturya üzerindeki askeri baskısını artırdığı
  5. E
    Avusturya Arşidükü'nün 1616. yüzyılda Osmanlı padişahı ile aynı hukuki statüde kabul edildiği

Answer

Osmanlı Devleti'nin Avrupa siyaseti üzerindeki mutlak üstünlüğünü kaybederek 'mütekabiliyet' (karşılıklı eşitlik) esasına geri döndüğü seçeneği doğrudur.
Osmanlı Devleti, Yükselme Dönemi'nde (1533) Avrupa'nın en büyük gücü olduğunu kanıtlamış ve Avusturya hükümdarını kendi hükümdarına değil, ikinci adamı olan sadrazamına denk sayarak üstünlüğünü kabul ettirmiştir. 1606 Zitvatorok Antlaşması'nda ise Avusturya hükümdarının padişah ile denk sayılması, Osmanlı'nın artık bu üstünlüğü sürdüremediğini ve uluslararası hukukta devletlerin eşitliği anlamına gelen 'mütekabiliyet' esasına boyun eğdiğini gösterir.

Step-by-Step Solution

1
15331533 İstanbul Antlaşması'nın analiz edilmesi
Avusturya Arşidükü = Osmanlı Sadrazamı. Bu durum Osmanlı'nın diplomatik olarak üstün, Avusturya'nın ise ikincil konumda olduğunu kanıtlar.
Dönemin siyasi üstünlük seviyesini belirlemek için.
2
16061606 Zitvatorok Antlaşması'nın analiz edilmesi
Avusturya Kralı = Osmanlı Padişahı. Bu durum iki devletin hukuken eşit sayıldığı 'mütekabiliyet' ilkesine geçildiğini gösterir.
Diplomatik statüdeki değişimi saptamak için.
3
İki dönem arasındaki değişimin yorumlanması
Osmanlı'nın mutlak üstünlüğü sona ermiş, diplomatik eşitlik dönemi başlamıştır.
Dış politikanın genel eğilimini belirlemek için.

Key Concept

Osmanlı Diplomasisinde Mütekabiliyet (Eşitlik) İlkesi ve İstanbul-Zitvatorok Kıyaslaması

Hints

1
'Mütekabiliyet' teriminin devletler arası karşılıklı eşitlik anlamına geldiğini ve hangi antlaşmanın bu eşitliği bozduğunu/getirdiğini düşünün.

Practice More

Osmanlı'nın Avusturya karşısındaki diplomatik üstünlüğünü tamamen kaybettiği ve karşılıklı protokol eşitliğinin sağlandığı Zitvatorok Antlaşması'nın diğer maddelerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question