Question

Difficulty: MediumSosyal Hayat ve Toplum Yapısı

Osmanlı Devleti'nde kişilerin toplum içindeki statülerinde, sınıflarında veya mevkilerinde meydana gelen değişimler "dikey hareketlilik"; statü değişmeksizin bir bölgeden başka bir bölgeye göç etme veya yer değiştirme durumları ise "yatay hareketlilik" olarak adlandırılır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Osmanlı toplumsal yapısında görülen "yatay hareketlilik" örneklerinden biridir?

  1. A
    Bir reayanın (çiftçinin) medrese eğitimi alarak müderrislik makamına gelmesi
  2. Konar-göçer bir topluluğun devletin iskan politikası doğrultusunda başka bir bölgeye yerleştirilmesiAnswer
  3. C
    Savaşlarda üstün yararlılık gösteren bir askerin rütbe alarak sancakbeyliği derecesine yükselmesi
  4. D
    Kalemiye sınıfında görev yapan bir katibin bürokrasideki başarısından dolayı nişancı makamına atanması
  5. E
    Lonca teşkilatına bağlı bir esnafın çocuklarını medreseye göndererek onların ilmiye sınıfına dahil olmasını sağlaması

Answer

Konar-göçer bir topluluğun devletin iskan politikası doğrultusunda başka bir bölgeye yerleştirilmesi
Yatay hareketlilikte temel unsur, bireyin veya grubun toplumsal tabakalaşmadaki yerinin (statüsünün) değişmemesidir. İskan politikası kapsamında bir bölgeden başka bir bölgeye nakledilen topluluklar, yeni yerleşim yerlerinde de aynı sosyal hak ve sorumluluklara (reaya statüsüne) sahip olmaya devam ettikleri için bu durum net bir yatay hareketlilik örneğidir.

Step-by-Step Solution

1
Kavram Tanımlaması
Dikey hareketlilik statü veya sınıf değişimi, yatay hareketlilik ise sadece yer değişimidir.
Sorunun kökünde verilen tanımların doğru analiz edilmesi gerekir.
2
Seçenek Analizi
İskan politikası ile yapılan yerleştirmede halkın 'Reaya' statüsü değişmez, sadece yaşadıkları coğrafya değişir.
Yatay hareketlilikte temel kriter sosyal konumun sabit kalmasıdır.

Key Concept

Toplumsal Hareketlilik (Yatay ve Dikey)
Estimated Time:50s
Rate this question