Examkin

Question

Difficulty: Very hardTürkiye'nin Dağları

Türkiye'nin dağlık kütlelerinin morfolojik ve jeolojik gelişim süreçleri incelendiğinde; tektonik hareketlerin, litolojik yapının ve iklimsel değişimlerin karmaşık bir etkileşim içinde olduğu görülür. Bir dağ kütlesinin;

I. Tethys (Tetis) deniz tabanındaki tortulların Alp orojenezi ile yükselmesi sonucu oluşması ve zirvelerinde denizel fosillere rastlanması,
II. Kalkerli (kireç taşı) yapıya sahip olması nedeniyle lapyalar, dolinler ve mağaralar gibi gelişmiş karstik şekilleri bünyesinde barındırması,
III. 25002500 metrenin üzerindeki yükseltisi nedeniyle Pleistosen (Buzul Çağı) döneminde buzullaşmaya maruz kalarak sirk ve moren gibi glasyal izler taşıması,
IV. Akdeniz kıyı kuşağında yer alması sebebiyle güney yamaçlarında maki ve orman vejetasyonu görülürken, kuzey yamaçlarında karasal karakterli bitki topluluklarının baskın olması

özelliklerinin tamamına sahip olan dağ kütlesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Bolkar DağlarıAnswer
  2. B
    Kaçkar Dağları
  3. C
    Yıldız Dağları
  4. D
    Menteşe Dağları
  5. E
    Erciyes Dağı

Answer

Bolkar Dağları, Alp orojenezi ile yükselmiş, kalkerli yapısı nedeniyle karstik şekillere sahip olan, Pleistosen buzullaşmasından etkilenen ve belirgin bakı farklılığı gösteren bir kütledir.
Bolkar Dağları, Orta Toroslar'da yer alan, Alp kıvrım kuşağının tipik bir örneği olan, kalkerli yapısı nedeniyle yoğun karstik süreçler geçiren ve 35003500 metreyi aşan zirveleriyle (Medetsiz vb.) Pleistosen buzul izlerini en net gösteren dağlardan biridir. Ayrıca Akdeniz ile iç kesimler arasında keskin bir iklimsel ve bitkisel sınır oluşturur.

Step-by-Step Solution

1
Oluşum mekanizmasını değerlendir.
Alp orojenezi ve denizel fosil varlığı, kütlenin deniz tabanından (Tetis) yükselen bir kıvrım dağı olduğunu kanıtlar (Toroslar kuşağı).
Türkiye'deki dağların çoğu denizel tortulların kıvrılmasıyla oluşmuştur.
2
Litolojik yapıyı kontrol et.
Kalker (kireç taşı) varlığı, karstik topografyanın (lapyalar, mağaralar) gelişimini sağlar.
Batı ve Orta Toroslar'da kalkerli yapı dominanttır.
3
Buzul etkisini analiz et.
Yükseltisi 25002500 metreyi aşan dağlarda (Bolkar, Aladağlar vb.) Pleistosen buzullaşmasının izleri (sirk gölleri, morenler) bulunur.
Türkiye'de kalıcı kar sınırı ve buzul etkisi yükselti ile doğrudan ilişkilidir.
4
Bakı ve iklim etkisini birleştir.
Güney yamaçların Akdeniz'e bakması nemli ve ılıman bir bitki örtüsü (maki-orman) sağlarken, kuzey yamaçların İç Anadolu'ya bakması karasallaşmaya neden olur.
Dağların uzanış doğrultusu kıyı ve iç kesimler arasında iklim bariyeri oluşturur.

Key Concept

Türkiye'nin Dağlarında Litoloji ve Morfogenetik Süreç Sentezi

Hints

1
Dağın hem karstik (kalkerli) hem de buzul izli olması, onun Toroslar üzerinde çok yüksek bir noktada olduğunu gösterir.
2
Bu dağ kütlesi Orta Toroslar'da bulunur ve zirvelerinde 'Medetsiz' gibi önemli noktalar yer alır.
3
Litoloji ve buzul etkisinin birleştiği yer genellikle Niğde-Mersin-Adana sınır hattındaki yüksek kütlelerdir.

Practice More

Türkiye'deki dağların yükselti basamaklarına göre bitki kuşaklarını ve kalıcı kar sınırının enlemle değişimini inceleyiniz.

Alternative Method

Eleme yöntemi kullanılarak; volkanik (Erciyes), kırıklı (Menteşe), yükseltisi az (Yıldız) ve magmatik yapılı (Kaçkar) seçenekleri elendiğinde geriye sadece Orta Torosların kalkerli ve yüksek zirveleri kalır.
Estimated Time:3m 0s
Rate this question

Topics

Türkiye'nin Dağları

More questions from this topic