Question

Difficulty: HardEkonomi ve Maliye

Osmanlı iktisadi anlayışında; üretilen bir malın öncelikle iç piyasada tüketilmesini öngören, ihracatı ise ancak iç ihtiyaç fazlası olduğunda ve belirli şartlarla izin veren yaklaşım, hazinenin gümrük geliri elde etme arzusuyla zaman zaman çelişebilmiştir. Bu durum, Osmanlı ekonomi sistemini oluşturan aşağıdaki ilke çiftlerinden hangisi arasındaki gerilimi doğrudan yansıtmaktadır?

  1. İaşecilik - FiskalizmAnswer
  2. B
    Gelenekçilik - Merkantilizm
  3. C
    Miri Sistem - İltizam
  4. D
    Narh - Gedik
  5. E
    Cizye - Haraç

Answer

İaşecilik ve Fiskalizm ilkeleri arasındaki gerilim
Doğru yanıt olan seçenek, Osmanlı iktisat tarihçisi Mehmet Genç tarafından tanımlanan üç temel ilkeden ikisini içerir. İaşecilik (provizyonizm), malın bolluğunu ve ucuzluğunu hedeflerken ihracatı kısıtlayabilir; Fiskalizm ise hazine gelirlerini maksimize etmeyi hedefler. Devlet dış satışı yasakladığında halk mal bulur ama devlet gümrük vergisi kazanamaz, bu da iki ilke arasında doğal bir gerilim yaratır.

Step-by-Step Solution

1
Kavram analizi yapılması
İaşecilik: Tüketicinin ihtiyacını karşılamak için malın iç piyasada tutulması (Arz odaklı).
Sorudaki malın iç piyasada tüketilmesini öngören yaklaşımı tanımlamak için gereklidir.
2
Hazine odağının belirlenmesi
Fiskalizm: Hazine gelirlerinin en yüksek düzeye çıkarılması ve giderlerin kısılması.
Sorudaki gümrük geliri elde etme arzusunun hangi ilkeye karşılık geldiğini bulmak için gereklidir.
3
İki ilke arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
İhracatın kısıtlanması halkın mal bulmasını kolaylaştırır (İaşecilik) ancak devletin dış ticaretten alacağı vergiyi azaltır (Fiskalizm ile çelişir).
Soruda sorulan 'gerilim' ve 'çelişki'nin mantıksal temelini kurmak için gereklidir.

Key Concept

Osmanlı İktisadi Dünya Görüşü (İaşecilik, Fiskalizm, Gelenekçilik)

Hints

1
Osmanlı ekonomisinde halkın temel ihtiyaçlarının karşılanmasına ve piyasada mal bolluğuna ne ad verildiğini düşünün.
2
Hazine gelirlerini her ne pahasına olursa olsun artırma hedefi (Fiskalizm) ile malın ülkeden çıkışını yasaklamak bazen karşı karşıya gelir.
3
Mehmet Genç'in formülüne göre; arz güvenliği (İaşecilik) ile hazine çıkarları (Fiskalizm) arasında bir denge gözetilirdi.

Practice More

Osmanlı Devleti'nin merkantilist Avrupa devletlerine karşı neden uzun süre kapitülasyonları bir silah olarak kullandığını 'iaşecilik' ilkesi üzerinden araştırabilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question