Question

Difficulty: HardYumuşama Döneminde Türkiye

1212 Mart 19711971 Muhtırası sonrasında kurulan teknokrat hükümetler döneminde, 19611961 Anayasası'nda kamu düzenini korumak ve devlet otoritesini güçlendirmek amacıyla kapsamlı değişiklikler yapılmıştır. Bu süreçte "sosyal gelişmenin ekonomik gelişmeyi aşması" gerekçesiyle özgürlüklerin disipline edilmesi hedeflenmiştir. Buna göre, 19711971-19731973 dönemi anayasa değişiklikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Üniversitelerin özerkliği kısıtlanmış ve TRT'nin özerkliği kaldırılarak tarafsızlığı esası getirilmiştir.
  2. Anayasa Mahkemesinin denetim yetkisi genişletilerek, anayasa değişikliklerini hem esas hem de şekil bakımından denetleme yetkisi verilmiştir.Answer
  3. C
    Temel hak ve özgürlüklerin kötüye kullanılmasını önlemek amacıyla anayasaya "genel sınırlama" ilkeleri eklenmiştir.
  4. D
    Yürütmeyi güçlendirmek adına Bakanlar Kuruluna ilk kez Kanun Hükmünde Kararname (KHKKHK) çıkarma yetkisi tanınmıştır.
  5. E
    Askerî Yüksek İdare Mahkemesi (AYI˙MAYİM) kurulmuş ve memurların sendika kurma hakları iptal edilmiştir.

Answer

Anayasa Mahkemesinin denetim yetkisinin genişletilmesi ifadesi yanlıştır; çünkü bu dönemde mahkemenin yetkileri kısıtlanmıştır.
19711971-19731973 anayasa değişiklikleri, 19611961 Anayasası'nın demokratik ve liberal yapısına tepki olarak yapılmış otoriter düzenlemelerdir. Bu süreçte Anayasa Mahkemesinin yetkileri artırılmamış, aksine mahkemenin anayasa değişikliklerini denetleme yetkisi sadece "şekil" (biçimsel) incelemeyle sınırlandırılmıştır. Böylece mahkemenin anayasa değişikliklerinin içeriğine (esasına) müdahale etmesi engellenmiştir.

Step-by-Step Solution

1
1212 Mart 19711971 müdahalesinin ardından yapılan anayasa değişikliklerinin temel siyasi ve hukuki felsefesini analiz edin.
Bu dönemin, 19611961 Anayasası'nın getirdiği özgürlük ortamını daraltan ve devlet otoritesini (özellikle yürütmeyi) güçlendiren bir süreç olduğu saptanır.
Değişikliklerin yönünü belirlemek, şıklar arasında hangisinin bu yöne ters olduğunu bulmayı sağlar.
2
Yargı denetimi üzerindeki etkileri, özellikle Anayasa Mahkemesinin yetkileri açısından değerlendirin.
Anayasa Mahkemesinin anayasa değişikliklerini içerik (esas) bakımından denetlemesinin engellendiği, sadece şekilsel incelemeye izin verildiği görülür.
Yargısal denetimin daraltılması, yürütmenin güçlendirilmesi hedefinin bir parçasıdır.

Key Concept

1971-1973 Anayasa Değişikliklerinin Otoriter Niteliği

Practice More

1961 Anayasası'nın ilk hali ile 1971 ve 1982 düzenlemelerini yürütmenin gücü açısından karşılaştırmalı olarak inceleyiniz.
Estimated Time:1m 40s
Rate this question