Examkin

Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Nüfusun Dağılışı ve Nüfus Yoğunlukları

Türkiye'de fizyolojik nüfus yoğunluğu, bir bölgedeki toplam nüfusun o bölgedeki tarım alanlarının yüz ölçümüne bölünmesiyle elde edilir. Bu yoğunluk ile aritmetik nüfus yoğunluğu arasındaki farkın büyüklüğü; bölgenin yer şekilleri, tarım alanlarının genişliği ve toplam nüfus miktarı gibi faktörlere bağlıdır. Özellikle sanayileşmiş ve yoğun göç alan merkezlerde tarım alanlarının yerleşime açılması ve nüfusun aşırı artması, bu iki yoğunluk türü arasındaki farkın açılmasına neden olur.

Buna göre, Türkiye'nin demografik ve topografik özellikleri dikkate alındığında, aşağıdaki alanların hangisinde fizyolojik nüfus yoğunluğu ile aritmetik nüfus yoğunluğu arasındaki farkın diğerlerine göre daha fazla olması beklenir?

  1. Çatalca-Kocaeli BölümüAnswer
  2. B
    Ergene Bölümü
  3. C
    Konya Bölümü
  4. D
    Orta Kızılırmak Bölümü
  5. E
    Orta Fırat Bölümü

Answer

Fizyolojik ve aritmetik nüfus yoğunluğu arasındaki farkın en fazla olduğu yer, Türkiye'nin en yoğun nüfuslu ve tarım alanlarının en kısıtlı (yerleşime ayrılmış) olduğu Çatalca-Kocaeli Bölümü'dür.
Çatalca-Kocaeli Bölümü, Türkiye'nin en fazla nüfusa sahip bölgesidir. Burada toplam nüfusun çok yüksek olması (payın büyümesi) ve sanayileşme/şehirleşme nedeniyle tarım alanlarının yok denecek kadar az olması (paydanın küçülmesi), fizyolojik nüfus yoğunluğunu aşırı artırarak aritmetik yoğunlukla arasındaki farkın en üst seviyeye çıkmasına neden olur.

Step-by-Step Solution

1
Nüfus yoğunluğu formüllerini analiz et.
Aritmetik Nüfus Yoğunluğu (ANY) = Toplam Nüfus / Toplam Yüz Ölçümü; Fizyolojik Nüfus Yoğunluğu (FNY) = Toplam Nüfus / Tarım Alanı.
İki yoğunluk türü arasındaki farkın neye göre değiştiğini anlamak için formüllerdeki payda değişkenini (toplam alan vs. tarım alanı) karşılaştırmak gerekir.
2
Farkın yüksek olması için gereken şartı belirle.
Eğer bir bölgede toplam yüz ölçümü içerisinde tarım alanlarının payı çok az ise (dağlık alanlar veya aşırı şehirleşmiş alanlar) FNY, ANY'den çok daha yüksek çıkar.
Payda (tarım alanı) küçüldükçe sonuç (yoğunluk) büyür.
3
Bölgelerin karakteristik özelliklerini kıyasla.
Çatalca-Kocaeli Bölümü'nde toplam nüfus milyonlarla ifade edilirken, arazinin büyük kısmı sanayi, ulaşım ve konut alanıdır. Bu durum tarım alanlarını çok daraltır.
Konya veya Ergene gibi yerlerde arazinin büyük kısmı tarıma elverişli olduğu için payda büyüktür ve fark azdır.

Key Concept

Fizyolojik nüfus yoğunluğu, sadece yer şekillerine (dağlık olması gibi) değil, aynı zamanda nüfus miktarının fazlalığına ve tarım alanlarının yerleşimle işgal edilmesine de bağlıdır.

Hints

1
Fizyolojik nüfus yoğunluğu formülündeki 'pay' kısmına (toplam nüfus) odaklanın.
2
Bir yerin çok kalabalık olması ama orada tarım yapılacak yerin kalmamış olması farkı nasıl etkiler?
3
Türkiye'de İstanbul ve Kocaeli'nin bulunduğu bölüm, hem en fazla nüfusa sahip hem de tarım arazilerinin en çok yerleşime açıldığı yerdir.

Practice More

Tarımsal nüfus yoğunluğu (Tarımla uğraşan nüfus / Tarım alanı) kavramını inceleyerek, bu yoğunluğun hangi bölgelerde (örneğin Doğu Karadeniz) yüksek çıktığını araştırabilirsiniz.

Alternative Method

Matematiksel bir varsayım yapabilirsiniz: Toplam yüz ölçümü 1000 km21000\text{ km}^2, tarım alanı ise şehirleşmeden dolayı sadece 10 km210\text{ km}^2 olan bir yer düşünün. Burada FNY, ANY'den tam 100 kat daha fazla çıkacaktır.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question

Topics

Türkiye'de Nüfusun Dağılışı ve Nüfus Yoğunlukları

More questions from this topic