Question

Difficulty: HardLaiklik

Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinde Tanzimat ve Islahat fermanlarıyla denenen ancak tam başarıya ulaşamayan "hukuk sistemindeki çok başlılığın" (şer’i, cemaat ve konsolosluk mahkemelerinin bir arada bulunması) kesin olarak sona erdirilmesi süreci, 1924 yılında Şer’iyye ve Evkaf Vekâletinin kaldırılmasıyla yeni bir aşamaya geçmiştir.

Bu köklü değişimin laiklik ilkesi çerçevesinde gerçekleştirilmesinin temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Egemenliğin ve toplumsal düzenin dayanağı olan hukuk kurallarını metafizik referanslardan arındırarak akıl ve bilim temelinde birleştirmekAnswer
  2. B
    Milli iradenin tecelligahı olan Meclis’in yasama yetkisini kısıtlayan tüm yapıları ortadan kaldırarak siyasi rejimi korumak
  3. C
    Sosyal devlet anlayışını güçlendirmek amacıyla halkın din ve vicdan hürriyetini devletin doğrudan himayesine sokmak
  4. D
    Avrupa hukuk sistemine uyum sağlayarak kapitülasyonların kaldırılmasından doğan hukuki boşlukları telafi etmek
  5. E
    Din ve dünya işlerini birbirinden ayırarak dinin siyaset üzerindeki baskısını tamamen yok edip inanç birliği sağlamak

Answer

Egemenliğin ve toplumsal düzenin dayanağı olan hukuk kurallarını metafizik referanslardan arındırarak akıl ve bilim temelinde birleştirmek
Doğru cevap olan ifade, laikliğin hukuk alanındaki en temel fonksiyonunu açıklar: Toplumsal düzeni belirleyen kuralların (yasaların) artık dinî (metafizik) temellere değil, değişen ihtiyaçlara cevap verebilen akıl ve bilim esaslarına dayandırılması. Şer’iyye Vekâleti'nin kaldırılması, devletin 'şer'i hukuk' yürütücüsü kimliğinden sıyrılarak seküler bir hukuk düzenine geçişini temsil eder.

Step-by-Step Solution

1
Osmanlı hukuk sistemindeki 'ikilik' sorununu analiz edin.
Tanzimat sonrası Osmanlı'da hem dinî (şer'i) hem de modern (nizami) mahkemelerin bulunması, hukuk birliğini bozmaktaydı.
Laik bir devlet yapısı için hukukun tek bir merkezden ve rasyonel esaslarla yönetilmesi gerekir.
2
1924 yılında Şer’iyye ve Evkaf Vekâletinin kaldırılmasının önemini kavrayın.
Dinî işlerin (fetva ve yargı yetkisi dahil) devlet yönetiminden ayrılması sağlanmıştır.
Vekâletin kaldırılması, yasama ve yargı üzerindeki dinî vesayeti sona erdirerek laikleşmenin önünü açmıştır.
3
Laikliğin temel hedefini (hukuk açısından) belirleyin.
Meşruiyetin kaynağı ilahi (metafizik) referanslar yerine akıl, bilim ve ulusal egemenliğe dayandırılmıştır.
Bu durum hukuk sisteminin birleştirilmesini ve çağdaş bir yapıya kavuşmasını sağlamıştır.

Key Concept

Hukukta Laikleşme ve Meşruiyet Dönüşümü

Hints

1
Şer'iyye ve Evkaf Vekâleti'nin görev alanını (dinî ve vakıf işleri) ve bunun devlet yönetimindeki etkisini düşünün.

Practice More

1926 Türk Medeni Kanunu'nun kabulünün, hukukta laikleşme sürecini nasıl tamamladığını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics