Mustafa Kemal Atatürk, Nutuk'ta Millî Mücadele'nin başlangıcından itibaren vicdanında bir "milli sır" olarak sakladığını belirttiği yönetim şekli değişikliğini aşama aşama hayata geçirmiştir. Bu sürecin en önemli hukuki dayanağı olan Teşkilat-ı Esasiye Kanunu'nda "Cumhuriyet" kelimesi henüz zikredilmemiştir. Ancak anayasada yer alan bazı hükümler, yeni devletin karakterini ismen olmasa da fiilen belirlemiştir.
Buna göre, Anayasası'nda yer alan aşağıdaki maddelerden hangisi, devletin yönetim şeklinin (rejiminin) fiilen "Cumhuriyet" olduğunun en güçlü kanıtıdır?
- Türkiye Devleti, Büyük Millet Meclisi tarafından idare olunur ve hükümeti "Büyük Millet Meclisi Hükümeti" unvanını taşır.Answer
- Bİcra vekilleri (bakanlar), Meclis içerisinden seçilerek her biri Meclis tarafından ayrı ayrı atanır.
- CMilletvekili seçimleri iki yılda bir yapılır ve seçilenlerin tekrar seçilmesi mümkündür.
- DBüyük Millet Meclisi Başkanı, hükümetin de tabii başkanıdır.
- EDin işlerinin yürütülmesi ve yasaların dini hükümlere uygunluğu Meclis'in yetkisindedir.
Answer
Türkiye Devleti'nin Büyük Millet Meclisi tarafından idare edildiğini ve hükümetin Meclis unvanını taşıdığını belirten madde, rejimin fiilen cumhuriyet olduğunu kanıtlar.
Doğru seçenek olan 'Türkiye Devleti'nin Meclis tarafından idare edilmesi' hükmü, yönetim yetkisinin kaynağını doğrudan milletin temsilcilerine bırakmıştır. Bir devletin bir meclis (halkın temsilcileri) tarafından yönetilmesi, siyaset biliminde cumhuriyet rejiminin tanımıdır. Bu madde, henüz 'Cumhuriyet' ismi resmen konulmasa da rejimin karakterini belirlemiş ve Ekim 'teki ilan için hukuki bir zemin hazırlamıştır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Milli Egemenlik ve Meclis Üstünlüğü
Hints
1
Cumhuriyetçilik ilkesinin anahtar kelimesi 'milli egemenlik' yani yönetme hakkının millete ait olmasıdır.
2
Anayasası'nda devletin adının konulmamış olması savaş şartlarındaki birlik ve beraberliği koruma amacı taşır; ancak içerik olarak yönetim yetkisi tamamen halkın temsilcilerine verilmiştir.
3
Bir devletin bir 'kişi' (Padişah/Sultan) yerine bir 'Kurul' (Meclis) tarafından yönetileceğinin belirtilmesi, o devletin aslında bir cumhuriyet olduğunu gösterir.
Practice More
Cumhuriyetçilik ilkesinin diğer bütünleyici ilkeleri olan 'Milli Egemenlik' ve 'Seçim' kavramlarını pekiştirmek için Anayasası ile karşılaştırma yapabilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s