Question

Difficulty: HardTürkiye'de Hayvancılık ve Ormancılık

Türkiye'de ormanların dikey yönde dağılışı incelendiğinde; orman üst sınırının Karadeniz kıyı kuşağında yaklaşık 200021002000-2100 metre civarında olduğu, buna karşın Doğu Anadolu'nun iç kesimlerinde (örneğin Sarıkamış çevresinde) bu sınırın 28002800 metreye kadar yükseldiği görülmektedir. Kuzey Anadolu Dağları'nın kuzeye bakan yamaçlarında orman üst sınırının daha alçak, Doğu Anadolu'da ise daha yüksek olması temel olarak aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?

  1. Karadeniz kıyılarında nem ve bulutluluk nedeniyle güneşlenme süresinin az olması, Doğu Anadolu'da ise karasallık etkisiyle yaz sıcaklıklarının daha yüksek olmasıAnswer
  2. B
    Karadeniz kıyılarında yıllık toplam yağış miktarının Doğu Anadolu'ya göre çok daha fazla olması
  3. C
    Kuzey Anadolu Dağları'nda enlem etkisine bağlı olarak kış ılıklığının daha belirgin hissedilmesi
  4. D
    Doğu Anadolu'da dağların genel yükseltisinin Karadeniz'deki dağlara göre daha fazla olması
  5. E
    Karadeniz'de yamaç (orografik) yağışlarının ormanların alt sınırını deniz seviyesine kadar indirmesi

Answer

Karadeniz'deki nemlilik ve bulutluluğun güneşlenme süresini azaltması, buna karşın Doğu Anadolu'daki şiddetli karasallığın yaz sıcaklıklarını artırması nedeniyle orman üst sınırı Doğu Anadolu'da daha yüksektir.
Türkiye'de orman üst sınırını belirleyen temel faktör sıcaklıktır. Karadeniz kıyı kuşağında nemlilik ve bulutluluk fazla olduğu için ısınma sınırlıdır ve güneşlenme süresi azdır, bu da ormanın yaklaşık 20002000 metrede sonlanmasına neden olur. Ancak Doğu Anadolu'da karasallık şiddetli olduğu için yaz mevsiminde sıcaklıklar daha yüksek değerlere ulaşır, bu da ağaçların fizyolojik olarak daha yüksek rakımlarda hayatta kalmasına olanak tanır.

Step-by-Step Solution

1
Orman sınırlarını belirleyen faktörleri ayırt etme
Orman alt sınırını nemlilik/yağış, orman üst sınırını ise sıcaklık (enlem ve karasallık) belirler.
Bitkilerin fizyolojik gelişim sınırlarını anlamak için temel kuraldır.
2
Bölgeler arası sıcaklık ve nem dengesini analiz etme
Karadeniz'de nem fazlalığı ısınmayı dengelerken, Doğu Anadolu'da karasallık yazın ısınmayı şiddetlendirir.
Üst sınırın neden farklılaştığını coğrafi prensiplerle açıklamak gerekir.
3
Sonuca ulaşma
Doğu Anadolu'da yaz sıcaklıklarının daha yüksek değerlere ulaşması, ağaçların (özellikle sarıçam) 28002800 metreye kadar tutunabilmesini sağlar.
Sıcaklık ve orman üst sınırı arasındaki doğrudan ilişkiyi doğrular.

Key Concept

Orman Üst Sınırı ve Karasallık İlişkisi

Hints

1
Orman alt sınırını yağış, orman üst sınırını ise sıcaklık belirler.
2
Karasal bölgelerde yaz sıcaklıklarının denizel bölgelere göre daha yüksek değerlere çıkabildiğini hatırlayın.
3
Güneşlenme süresi ve karasallık etkisi, ağaçların daha yüksek rakımlarda 'ısı bütçesi'ni tamamlamasını sağlar.

Practice More

Türkiye'deki orman alt sınırının bölgelere göre değişimini ve nedenlerini incelemek konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question