Question

Difficulty: MediumDevlet Yönetimi ve Merkez Teşkilatı

Osmanlı Devleti’nin klasik dönem merkez teşkilatında bürokrasi, yazışma ve kayıt işlemlerinden sorumlu olan Kalemiye sınıfı, devletin idari işleyişinin sürekliliğini sağlamıştır. Bu sınıfın Divan-ı Hümayun'daki en önemli temsilcilerinden biri olan Nişancının görev ve yetkileri düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisi bu görevlinin sorumlulukları arasında yer almaz?

  1. A
    Padişahın tuğrasını ferman, berat ve diğer belgelere çekmek
  2. B
    Fethedilen arazileri kayıt altına alarak Tahrir defterlerini düzenlemek
  3. Devletin gelir ve gider hesaplarını yaparak yıllık bütçeyi hazırlamakAnswer
  4. D
    Divan'da görüşülen konuların örfi hukuk kurallarına uygunluğunu denetlemek
  5. E
    Padişaha ait kanunnameleri düzenlemek ve arşiv kayıtlarını muhafaza etmek

Answer

Devletin gelir ve gider hesaplarını yaparak bütçe hazırlamak, Nişancı'nın değil, Kalemiye sınıfının bir diğer üyesi olan Defterdar'ın görevidir.
Nişancı; devletin yazı işleri, fethedilen toprakların kaydı (tahrir) ve belgelerin resmileştirilmesi (tuğra) gibi bürokratik işlerden sorumludur. Devletin gelir-gider dengesini tutmak ve bütçe hazırlamak ise tamamen mali bir görevdir ve bu işten Defterdar sorumludur.

Step-by-Step Solution

1
Nişancı'nın görev alanını belirle
Nişancı; yazışma, tapu kadastro (tahrir), tuğra çekme ve örfi hukuktan sorumludur.
Soruda istenen 'yer almayan' görevi bulmak için Nişancı'nın kimliğini tanımlamak gerekir.
2
Seçenekleri analiz et
A, B, D ve E seçenekleri bürokrasi ve hukukla ilgilidir. C seçeneği ise tamamen mali bir konudur.
Osmanlı'da görev ayrımı (mali vs. idari) net çizgilerle belirlenmiştir.
3
Mali sorumluluğu olan görevliyi tespit et
Gelir-gider dengesini kuran ve bütçeden sorumlu olan görevli Defterdar'dır.
Yanlış eşleştirmeyi doğrulamak için doğru görevliyle kıyaslama yapılır.

Key Concept

Osmanlı Divan Üyelerinin Görev Dağılımı

Hints

1
Osmanlı'da 'Kalemiye' sınıfı hem yazışma (bürokrasi) hem de maliye (hazine) işlerine bakardı ancak bu iki alan farklı görevlilere bölünmüştü.
2
Nişancı'yı bugünkü anlamda bir 'Devlet Arşivleri Genel Müdürü' veya 'Tapu Kadastro Müdürü' gibi düşünebilirsiniz.
3
Bütçe ve para işleri 'Hazine' ile ilgilidir. Hazine denince akla gelen ilk kişi Defterdar'dır.

Practice More

Reisülküttab'ın 17. yüzyıldan itibaren Nişancı'dan ayrılarak nasıl dış işlerinden sorumlu hale geldiğini inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Sınıflandırma yöntemiyle çözün: Nişancı (Yazı/Hukuk) vs. Defterdar (Para/Hesap). Seçeneklerde para ile ilgili olanı ayıklayın.
Estimated Time:50s
Rate this question