Question

Difficulty: Very hardTürkiye'de Bitki Örtüsü: Çalı Formasyonu

Türkiye'de bitki örtüsü çeşitliliği içerisinde önemli bir yer tutan çalı formasyonları; oluşum nedenleri, ekolojik istekleri ve tür kompozisyonları bakımından maki, garig ve psödomaki (yalancı maki) olmak üzere üç ana gruba ayrılır. Bu formasyonların coğrafi dağılışı ve özellikleri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Maki üst sınırı, enlem ve sıcaklık ilişkisine bağlı olarak Akdeniz kıyılarından Marmara Denizi'ne doğru gidildikçe deniz seviyesine yaklaşır.
  2. B
    Garig (frigana) formasyonu, Akdeniz ikliminin etkili olduğu sahalarda makilerin tahrip edildiği ve toprak şartlarının daha verimsizleştiği alanlarda gelişen çok kısa boylu çalılardır.
  3. C
    Psödomaki formasyonu, Karadeniz kıyı kuşağı boyunca nemli ve ılıman iklim koşullarında geniş yapraklı ormanların tahribatı sonucunda ortaya çıkan bir bitki topluluğudur.
  4. D
    Sandal, koca yemiş ve defne gibi maki elemanlarına, Karadeniz Bölgesi'nde Akdeniz iklim özelliklerinin görüldüğü bazı mikroklima alanlarındaki çalı toplulukları içerisinde de rastlanabilmektedir.
  5. Maki ve garig formasyonları tamamen beşerî orman tahribatı sonucunda oluşurken; psödomaki toplulukları Karadeniz kıyılarındaki doğal nem koşullarının bir sonucu olarak kendiliğinden gelişmiştir.Answer

Answer

Maki, garig ve psödomaki formasyonlarının tamamı orman tahribatı sonucu oluşmuştur; psödomakinin doğal yollarla oluştuğu bilgisi yanlıştır.
Maki, garig ve psödomaki formasyonlarının ortak özelliği, birincil bitki örtüsü olan ormanların tahrip edilmesiyle ortaya çıkan ikincil topluluklar olmalarıdır. Dolayısıyla psödomakinin doğal bir klimaks (final) örtü olduğu iddiası hatalıdır; o da maki gibi bir 'tahrip' ürünüdür.

Step-by-Step Solution

1
Çalı formasyonlarının ortak oluşum kökenini analiz etme
Türkiye'deki maki, garig ve psödomaki topluluklarının tamamı insan müdahalesi ve orman tahribatı (kızılçam veya geniş yapraklı ormanlar) sonucu ortaya çıkmıştır.
Çalı toplulukları iklimin doğrudan sonucu değil, ormanların yok edilmesinin bir sonucudur.
2
Maki ve Psödomaki arasındaki tür ve iklim farkını değerlendirme
Maki türleri (zeytin, defne, mersin) kuraklığa dayanıklı ve her mevsim yeşilken; psödomaki türleri (fındık, kızılcık) genellikle kışın yaprak döker.
Psödomaki, Karadeniz'in nemli ve serin iklim koşullarında geniş yapraklı ormanların yerini aldığı için farklı bir morfolojiye sahiptir.
3
Yanlış olan önermeyi tespit etme
Psödomakinin doğal yollarla oluştuğunu iddia eden seçenek yanlıştır.
Psödomaki de maki gibi bir tahribat ürünüdür (yalancı maki denmesinin bir sebebi de makiye benzemesi ama farklı ekolojik kökenli olmasıdır).

Key Concept

Çalı Formasyonlarının Antropojen Kökeni

Hints

1
Türkiye'deki çalı formasyonlarının (maki, garig, psödomaki) oluşumunda insan müdahalesinin (tahribat) rolünü düşünün.
2
Psödomaki (Yalancı Maki) ismi neden veriliyor olabilir? Sadece iklimin doğal bir sonucu mu yoksa ormanların yerine mi geliyor?
3
Maki Akdeniz'de kızılçamların, psödomaki ise Karadeniz'de geniş yapraklı ormanların tahribiyle oluşur. Her ikisi de ikincil topluluklardır.

Practice More

Maki üst sınırının bölgelere göre değişimi ile tarım ürünlerinin yetişme üst sınırı arasındaki ilişkiyi inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question