Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Nüfusun Dağılışı ve Nüfus Yoğunlukları

Türkiye'de nüfusun dağılışı ve yoğunluğu üzerine araştırma yapan bir coğrafyacı, incelediği bir yörede aritmetik nüfus yoğunluğu ile fizyolojik nüfus yoğunluğu değerlerinin birbirine çok yakın olduğunu saptamıştır. Bu saptama, araştırmacının incelediği yöre hakkında aşağıdaki sonuçlardan hangisine kesin olarak ulaşmasını sağlar?

  1. A
    Tarımsal faaliyetlerde modern (entansif) yöntemlerin yaygın olarak kullanıldığına
  2. Yer şekillerinin sade olduğuna ve tarım alanlarının toplam yüz ölçümü içinde geniş yer tuttuğunaAnswer
  3. C
    Sanayileşmeye bağlı olarak aritmetik nüfus yoğunluğunun Türkiye ortalamasının üzerinde olduğuna
  4. D
    Bölgedeki aktif nüfusun büyük bir kısmının tarım sektöründe istihdam edildiğine
  5. E
    Yıllık yağış miktarının fazla olması nedeniyle tarımsal verimliliğin yüksek olduğuna

Answer

Yer şekillerinin sade olması ve tarım alanlarının toplam yüz ölçümü içinde geniş yer tutması
Doğru cevap, yer şekillerinin sade ve tarım arazilerinin geniş yer tuttuğunu belirten seçenektir. Çünkü aritmetik nüfus yoğunluğu (ANYANY) toplam yüz ölçümüne bölünerek, fizyolojik nüfus yoğunluğu (FNYFNY) ise tarım alanlarına bölünerek bulunur. Eğer bir bölgede arazinin neredeyse tamamı tarıma elverişliyse (yüz ölçümü \approx tarım alanı), bu iki yoğunluk değeri birbirine çok yakın çıkar. Türkiye'de bu durumun en belirgin örnekleri Marmara, İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu gibi yer şekillerinin sade olduğu bölgelerde görülür.

Step-by-Step Solution

1
Yoğunluk formüllerini analiz edin.
Aritmetik Nüfus Yoğunluğu (ANYANY) = Toplam Nu¨fusToplam Yu¨O¨lc¸u¨mu¨\frac{\text{Toplam Nüfus}}{\text{Toplam Yüz Ölçümü}}; Fizyolojik Nüfus Yoğunluğu (FNYFNY) = Toplam Nu¨fusToplam Tarım Alanı\frac{\text{Toplam Nüfus}}{\text{Toplam Tarım Alanı}}
İki yoğunluk arasındaki matematiksel ilişkiyi anlamak için paydaları karşılaştırmak gerekir.
2
Değerlerin birbirine yakın olmasının matematiksel karşılığını bulun.
Eğer ANYFNYANY \approx FNY ise, o halde Toplam Yu¨O¨lc¸u¨mu¨Toplam Tarım Alanı\text{Toplam Yüz Ölçümü} \approx \text{Toplam Tarım Alanı} demektir.
Paylar (Toplam Nüfus) aynı olduğu için, sonuçların yakın çıkması ancak paydaların birbirine yakın olmasıyla mümkündür.
3
Bulguyu coğrafi özelliklerle eşleştirin.
Bir bölgede tarım alanlarının toplam yüz ölçümüne oranının çok yüksek olması, o bölgenin dağlık ve engebeli değil, düz ve sade (Marmara veya İç Anadolu gibi) olduğunu gösterir.
Dağlık bölgelerde (örneğin Doğu Karadeniz) tarım alanları çok kısıtlı olduğundan bu iki yoğunluk arasındaki fark çok fazla çıkar.

Key Concept

Nüfus yoğunlukları ve yer şekilleri arasındaki ilişki

Hints

1
Aritmetik yoğunluk toplam alana, fizyolojik yoğunluk ise sadece tarım yapılabilecek alana bölünerek hesaplanır.
2
Bu iki yoğunluk arasındaki farkın az olması, bölgedeki toplam arazinin çok büyük bir kısmında tarım yapılabildiği anlamına gelir.
3
Dağlık bir bölge olan Doğu Karadeniz'de tarım alanları çok dar olduğu için bu fark çok fazladır. Peki, farkın çok az olduğu bir yerin yer şekilleri nasıl olmalıdır?

Practice More

Fizyoojik nüfus yoğunluğu ile Tarımsal nüfus yoğunluğu arasındaki temel farkın 'pay' kısmındaki nüfus türü olduğunu hatırlayarak bu konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Matematiksel bir varsayımla; toplam alanı 100100 birim, tarım alanını ise 9090 birim olan bir bölge hayal edin. Payda değerleri birbirine bu kadar yakınsa, sonuçlar da (yoğunluklar) birbirine çok yakın çıkacaktır.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question