Question

Difficulty: Hard1961 Anayasası

19611961 Anayasası, 19241924 döneminin "çoğunlukçu" yönetim anlayışına bir tepki olarak; kamu gücünün tek bir merkezde toplanmasını engellemeyi ve iktidarın farklı mekanizmalarla dengelenmesini hedeflemiştir. Bu doğrultuda, kamuoyunun özgürce oluşabilmesi ve bilimsel çalışmaların siyasi otoriteden bağımsız yürütülebilmesi amacıyla bazı kurumlara "anayasal özerklik" statüsü tanınmıştır.

Buna göre, 19611961 Anayasası'nın getirdiği aşağıdaki düzenlemelerden hangisi, bilgi-haberleşme ve bilimsel faaliyetlerin siyasi müdahaleden uzak kalmasını sağlamaya yönelik doğrudan bir adımdır?

  1. Üniversiteler ve Türkiye Radyo Televizyon Kurumuna (TRTTRT) anayasal özerklik tanınmasıAnswer
  2. B
    Anayasa Mahkemesi'nin (AYMAYM) kanunların anayasaya uygunluğunu denetlemek üzere kurulması
  3. C
    Devlet Denetleme Kurulu'nun (DDKDDK) idarenin hukuka uygunluğunu denetlemek üzere ihdas edilmesi
  4. D
    Bakanlar Kuruluna olağan dönemlerde Kanun Hükmünde Kararname (KHKKHK) çıkarma yetkisinin verilmesi
  5. E
    Egemenliğin kullanılmasının münhasıran Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMMTBMM) bırakılması

Answer

Üniversiteler ve Türkiye Radyo Televizyon Kurumuna (TRTTRT) anayasal özerklik tanınması
Doğru cevap olan seçenek, 19611961 Anayasası'nın getirdiği en radikal yeniliklerden birini ifade etmektedir. 19241924 Anayasası döneminde idareye sıkı sıkıya bağlı olan üniversiteler ve devletin yayın organı niteliğindeki radyo faaliyetleri, 19611961 ile anayasal güvence altında özerk hale getirilmiştir. Bu sayede bilimsel özgürlük ve tarafsız haber alma hakkı siyasi iktidarın müdahalesinden korunmak istenmiştir.

Step-by-Step Solution

1
19611961 Anayasası'nın temel felsefesini analiz etme
19611961 Anayasası'nın, 19241924 dönemindeki tekçi ve baskıcı olabilen meclis üstünlüğüne karşı "çoğulcu demokrasi" ve "kurumsal özerklik" modelini benimsediği saptanır.
Soruda belirtilen "bilgi, haberleşme ve bilimsel faaliyetler" vurgusu, kurumsal bağımsızlığın hedeflendiğini gösterir.
2
Seçeneklerdeki kurumların kuruluş tarihini ve niteliğini karşılaştırma
Üniversite ve TRTTRT özerkliği 19611961 ile gelmiş; DDKDDK ise 19821982 ile kurulmuştur.
Hangi kurumun hangi anayasal dönemde özerklik kazandığını bilmek, dönemler arası ayrım yapmak için gereklidir.
3
19611961 Anayasası içindeki kurumların işlevsel ayrımını yapma
Anayasa Mahkemesi'nin siyasi denetim, Üniversite ve TRTTRT'nin ise bilimsel/sosyal özerklik amacı taşıdığı ayırt edilir.
Soru kökündeki spesifik amaç (bilim/haberleşme) ile seçeneğin işlevi eşleştirilmelidir.

Key Concept

1961 Anayasası'nın Çoğulcu Yapısı ve Kurumsal Özerklik

Hints

1
19611961 Anayasası'nın 19241924'ten en büyük farkı, iktidarı sadece seçimle değil, kurumların bağımsızlığıyla da dengelemeye çalışmasıdır.

Practice More

19611961 Anayasası'nda yer alan ancak 19711971 değişiklikleri veya 19821982 Anayasası ile özerkliği kısıtlanan diğer kurumları ve YO¨KYÖK'ün bu süreçteki yerini inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question