Question

Difficulty: MediumTürkiye'yi Etkileyen Basınç Merkezleri

Türkiye’nin iklim özelliklerini belirleyen basınç merkezleri; oluşum kökenleri, etkili oldukları dönemler ve beraberinde getirdikleri hava kütlelerinin karakteri bakımından farklılık gösterir. Bu basınç merkezlerinin özellikleri üzerine yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Asor dinamik yüksek basıncı, 3030^\circ enlemleri çevresindeki alçalıcı hava hareketlerine bağlı olarak oluşur ve Türkiye'de yaz kuraklığının temel nedenlerinden biridir.
  2. B
    İzlanda dinamik alçak basıncı, kış mevsiminde Sibirya yüksek basıncının zayıfladığı dönemlerde Türkiye'ye sokularak ılık ve yağışlı hava koşullarına zemin hazırlar.
  3. C
    Sibirya termik yüksek basıncı, kış mevsiminde aşırı soğuyan karalar üzerinde oluşur ve Türkiye'nin kuzeydoğusundan girerek dondurucu ayazlara yol açar.
  4. Basra termik alçak basıncı, dinamik kökenli bir merkez olup yaz mevsiminde Güneydoğu Anadolu üzerinden sokularak sıcaklığı ve buharlaşmayı ekstrem düzeylere ulaştırır.Answer
  5. E
    Balkanlar üzerinden gelen yüksek basınç merkezleri, kış mevsiminde kuzeybatıdan Türkiye'ye sokularak özellikle Trakya ve Marmara'da sıcaklıkların düşmesine ve kar yağışına neden olur.

Answer

Basra termik alçak basıncının dinamik kökenli olduğunu belirten ifade yanlıştır; çünkü bu merkez termik kökenlidir.
Basra alçak basıncı, Muson sisteminin bir parçası olarak yaz mevsiminde Asya kıtasının aşırı ısınması sonucu oluşur. Isınma kaynaklı olduğu için 'termik' kökenlidir. Seçenekte ise hatalı olarak 'dinamik kökenli' olduğu ifade edilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Basınç merkezlerinin oluşum kökenlerini (termik/dinamik) sınıflandır.
İzlanda ve Asor 'dinamik'; Sibirya ve Basra 'termik' kökenlidir.
Dinamik merkezler dünyanın günlük hareketine, termik merkezler ise sıcaklık (ısınma-soğuma) farklarına bağlı oluşur.
2
Basra alçak basıncının özelliklerini analiz et.
Basra, yazın Basra Körfezi ve çevresindeki karaların aşırı ısınmasıyla (Muson sisteminin uzantısı) oluşur.
Isınan havanın yükselmesiyle oluşan bu merkez termik karakterlidir.
3
Hatalı bilgiyi tespit et.
Basra'nın 'dinamik kökenli' olduğu bilgisi yanlıştır.
Termik ve dinamik ayrımı, basınç merkezlerini anlamada en temel akademik kriterdir.

Key Concept

Türkiye'yi etkileyen basınç merkezlerinin oluşum kökenleri ve mevsimsel karakteristikleri.

Hints

1
Basınç merkezlerini incelerken 'Termik' (sıcaklığa bağlı) ve 'Dinamik' (harekete bağlı) ayrımına dikkat edin.

Practice More

Basra ve Asor'un yazın Türkiye üzerindeki ortak etkisini (Etezyen rüzgarları gibi) araştırabilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question