Question

Difficulty: MediumKıyı Tipleri ve Şekilleri

Türkiye'nin kıyı jeomorfolojisi incelendiğinde; Doğu Karadeniz ve Batı Akdeniz (Teke-Taşeli) kıyı bölümlerinde falez (yalıyar) oluşumu oldukça yaygınken, Ege ve Orta Karadeniz kıyılarında geniş delta ovalarının varlığı dikkat çekmektedir. Bir kıyı bölgesinde delta ovası yerine falez gelişiminin çok daha baskın olması, o bölgeyle ilgili aşağıdakilerden hangisinin kesin bir göstergesidir?

  1. Kıta sahanlığının (şelf) dar ve kıyı derinliğinin fazla olduğununAnswer
  2. B
    Akarsuların taşıdığı toplam alüvyon miktarının yetersiz olduğunun
  3. C
    Kıyı bölgesinde kimyasal aşınmanın mekanik aşınmadan daha şiddetli olduğunun
  4. D
    Deniz kıyısındaki gelgit (med-cezir) genliğinin belirgin derecede yüksek olduğunun
  5. E
    Dağların kıyı çizgisine göre dik bir doğrultuda uzandığının

Answer

Kıta sahanlığının dar ve kıyı derinliğinin fazla olduğu seçeneği doğrudur.
Kıta sahanlığının (şelf alanının) dar olması, denizin kıyıdan itibaren aniden derinleşmesi demektir. Bu durumda dalgalar enerjilerini kıyıya çarparak harcar ve aşındırma yaparak falezleri oluşturur. Aynı zamanda derinlik fazla olduğu için akarsuların getirdiği alüvyonlar denizi dolduramaz ve delta ovası oluşamaz.

Step-by-Step Solution

1
Kıyı tipleri ve yer şekilleri arasındaki ilişkiyi analiz etme
Falezlerin (yalıyar) oluşması için denizin aniden derinleşmesi (dağların kıyıya paralel ve yakın olması) gerektiğini belirleme.
Falez, dalga aşındırmasıyla oluşan dikliktir ve kıyı derinliğiyle doğrudan ilişkilidir.
2
Delta oluşum şartlarını karşılaştırma
Delta oluşumu için kıta sahanlığının geniş olması (denizin sığ olması) gerektiğini hatırlama.
Sığ sularda akarsu biriktirmesi (delta) kolaylaşırken, derin sularda dalga aşındırması (falez) baskın hale gelir.
3
Bölgeler arası coğrafi farkı saptama
Doğu Karadeniz ve Batı Akdeniz'de kıta sahanlığının dar, Ege'de ise geniş olduğunu onaylama.
Bu temel jeomorfolojik fark, falez ve delta dağılımındaki zıtlığı açıklar.

Key Concept

Kıta Sahanlığı (Şelf) ve Kıyı Şekillenmesi İlişkisi

Hints

1
Falez ve delta oluşumu arasındaki temel farkın suyun derinliğiyle ilgili olduğunu düşünün.

Practice More

Karadeniz'de Orta Karadeniz bölümünün Doğu Karadeniz'den neden farklı kıyı şekillerine sahip olduğunu araştırın.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question