Question

Difficulty: MediumSomut Norm Denetimi (İtiraz Yolu)

19821982 Anayasası'nın 152152. maddesinde düzenlenen "Anayasa'ya aykırılığın diğer mahkemelerde ileri sürülmesi" (somut norm denetimi / itiraz yolu) sürecinde; bir mahkemenin, taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasını Anayasa Mahkemesine (AYM) taşıyabilmesi için öncelikle saptaması gereken hukuki şart aşağıdakilerden hangisidir?

  1. İtiraz konusu olan hükmün o davada uygulanacak bir norm olması ve iddianın ciddi bulunmasıAnswer
  2. B
    İlgili kanun hükmünün Resmi Gazete'de yayımlanmasından itibaren en geç 6060 gün içinde itiraz edilmiş olması
  3. C
    Davacı tarafın, uyuşmazlık konusu hakkında daha önce Anayasa Mahkemesine "Bireysel Başvuru" yapmış olması
  4. D
    İlgili kanun maddesinin daha önce hiçbir yargı organı tarafından somut olayda uygulanmamış olması
  5. E
    İtiraz edilen hükmün, Anayasa Mahkemesi tarafından daha önce sadece şekil bakımından denetlenmiş olması

Answer

Mahkemenin itiraz yoluna başvurabilmesi için öncelikle ilgili hükmün davada "uygulanacak norm" olduğunu ve iddianın "ciddi" olduğunu saptaması gerekir.
Doğru cevap olan ifade, somut norm denetiminin işletilebilmesi için Anayasa'nın 152152. maddesinde öngörülen 'uygulanacak norm' ve 'iddianın ciddiyeti' şartlarını tam olarak yansıtmaktadır. Bir mahkemenin AYM'ye gidebilmesi için uyuşmazlığın o kural olmadan çözülemeyeceğini (uygulanacak norm) ve Anayasa'ya aykırılık iddiasının tutarlı (ciddi) olduğunu saptaması zorunludur.

Step-by-Step Solution

1
Görülmekte olan davada uyuşmazlığın çözümünde dayanak alınan hukuk kuralı belirlenir.
Uygulanacak normun tespiti.
Somut norm denetimi sadece mahkemenin önündeki davayı sonuçlandırırken kullanacağı kurallar için yapılabilir.
2
Tarafların ileri sürdüğü aykırılık iddiası mahkemece hukuki temel yönünden değerlendirilir.
İddianın ciddiyetine kanaat getirilmesi.
Mahkeme iddiayı ciddi bulmazsa veya kendiliğinden aykırılık kanaatine varmazsa itiraz yoluna başvuramaz.
3
Şartlar sağlandığında mahkeme davayı durdurur ve dosyayı AYM'ye gönderir.
Başvuru sürecinin başlatılması.
AYM'nin karar vermesi için mahkemenin kararı beklemesi (55 ay) anayasal bir zorunluluktur.

Key Concept

Somut norm denetimi (itiraz yolu) için mahkemenin önünde bakılmakta olan bir davanın bulunması ve itiraz edilen normun o davada uygulanacak kural olması gerekir.

Hints

1
Bu denetim yolu için mahkemenin elinde 'bakılmakta olan bir dava' olmalıdır.
2
Mahkeme, Anayasa'ya aykırı bulduğu kuralın davanın sonucunu gerçekten etkileyip etkilemeyeceğine (uygulanabilirlik) bakar.
3
Kanun kuralı o davada kullanılmayacaksa, Anayasa'ya aykırı olsa bile mahkeme AYM'ye başvuramaz; yani kuralın 'uygulanacak norm' olması şarttır.

Practice More

AYM'nin bir itirazı esastan reddetmesi durumunda aynı hüküm için kaç yıl süreyle tekrar itiraz başvurusunda bulunulamayacağını (10 yıl kuralı) inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 0s
Rate this question