Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Sıcaklık ve İzotermler

Kış mevsimine ait bir deniz seviyesine indirgenmiş izoterm haritası incelendiğinde; eş sıcaklık eğrilerinin denizler üzerinde kuzeye, karalar üzerinde ise güneye doğru kıvrımlar yaptığı (sapma gösterdiği) görülmektedir. Sıcaklık eğrilerinin uzanışında görülen bu sapmaların temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Kıyı ve iç kesimler arasındaki denizellik-karasallık farkıAnswer
  2. B
    Türkiye'nin genel yükseltisinin batıdan doğuya doğru artması
  3. C
    Kuzey Anadolu Dağları'nın kıyı çizgisine paralel uzanması
  4. D
    Hakim rüzgarların nem taşıma kapasitesinin bölgelere göre değişmesi
  5. E
    Bitki örtüsü yoğunluğunun buharlaşma ve nemlilik üzerindeki etkisi

Answer

İzoterm eğrilerinin kıyı ve iç kesimlerde farklı yönlere sapmasının temel nedeni denizellik ve karasallık farkıdır.
Kış mevsiminde denizler karalardan daha sıcaktır. Deniz seviyesine indirgenmiş bir haritada yükselti etkisi olmadığı için, sıcaklık farkını yaratan temel etken denizellik ve karasallıktır. Sıcak olan deniz yüzeyinde 8C8^\circ C izotermi, daha soğuk olan kuzey enlemlere doğru 'sokulur'. Soğuk olan karalar üzerinde ise aynı sıcaklık değerini bulabilmek için daha sıcak olan güney enlemlere inilmesi gerekir, bu da eğrilerin güneye sapmasına neden olur.

Step-by-Step Solution

1
Harita tipini analiz et
Harita 'deniz seviyesine indirgenmiş' olduğu için yükselti faktörü elenir.
İndirgenmiş sıcaklık hesaplanırken her yer 00 metre kabul edilir.
2
Mevsimlik termik farkı belirle
Kış mevsiminde denizler, karalara göre daha geç soğuduğu için daha sıcaktır.
Özgül ısı farkı nedeniyle denizler yavaş ısınır, yavaş soğur.
3
İzotermlerin sapma yönünü yorumla
Sıcak olan deniz üzerinde aynı sıcaklığı bulmak için kuzeye (kutba), soğuk olan kara üzerinde ise güneye (ekvatora) gidilmesi gerekir.
Bu durum izotermlerin denizlerde kuzeye, karalarda güneye bükülmesine neden olur.

Key Concept

İndirgenmiş sıcaklık haritalarında sıcaklık dağılışını etkileyen faktörler (Enlem ve Denizellik-Karasallık)

Hints

1
'İndirgenmiş' kelimesinin geçtiği sorularda yükselti seçeneklerini doğrudan eleyebilirsin.
2
Kışın denizlerin karalara göre daha sıcak olduğunu, yazın ise tam tersi olduğunu düşün.
3
İzotermlerin kuzeye sapması o bölgenin çevresine göre daha sıcak, güneye sapması ise daha soğuk olduğunu gösterir.

Practice More

Türkiye'nin Ocak ve Temmuz ayı indirgenmiş izoterm haritalarını karşılaştırarak, en yüksek ve en düşük sıcaklıkların neden o bölgelerde toplandığını (örneğin kışın en sıcak yerin Akdeniz olması) analiz et.

Alternative Method

Eğer soru yaz mevsimi için sorulsaydı, denizler karalardan daha soğuk olacağı için izotermler denizler üzerinde güneye, karalar üzerinde kuzeye sapacaktı. Bu zıtlığı hatırlamak konuyu kavramanı kolaylaştırır.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question