Examkin

Question

Difficulty: Medium31 Mart Vakası

Osmanlı Devleti'nde 1313 Nisan 19091909 (3131 Mart 13251325) tarihinde patlak veren 3131 Mart Vakası; ordu içindeki mektepli-alaylı çekişmesi, Volkan gazetesinin kışkırtmaları ve İttihat ve Terakki Cemiyeti'ne duyulan muhalefetin sonucunda ortaya çıkmıştır. Selanik'ten gelen Hareket Ordusu'nun isyanı bastırmasının ardından IIII. Abdülhamid meclis kararıyla tahttan indirilmiş ve Kanun-i Esasi'de demokratikleşme yönünde önemli değişiklikler yapılmıştır.

Bu gelişmeler ve sonuçlar bir arada değerlendirildiğinde, 3131 Mart Vakası'nın Türk siyasi tarihindeki önemi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. Osmanlı Devleti'nde doğrudan mevcut anayasal rejime ve Meşrutiyet düzenine karşı gerçekleştirilen ilk 'gerici' (irticai) nitelikli isyan hareketi olmasıdır.Answer
  2. B
    Padişahın mutlak otoritesini sarsılmaz bir hukuki güvence altına alarak parlamenter sistemi ve meclis üstünlüğünü sona erdirmesidir.
  3. C
    İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin ordu ve yönetim üzerindeki denetimini tamamen kaybederek iktidardan uzaklaşmasına yol açmasıdır.
  4. D
    Lale Devri'nden itibaren süregelen tüm Batılılaşma çabalarının ve yenilik hareketlerinin halkın isteğiyle resmen durdurulmasıdır.
  5. E
    Osmanlı Devleti'nde halkın ilk kez bir anayasa talep ederek mutlak monarşiyi barışçıl yollarla sona erdirdiği halk devrimi olmasıdır.

Answer

Osmanlı Devleti'nde doğrudan mevcut anayasal rejime ve Meşrutiyet düzenine karşı gerçekleştirilen ilk 'gerici' (irticai) nitelikli isyan hareketi olmasıdır.
Türk siyasi tarihinde 18761876 ve 19081908 meşrutiyet ilanları ile başlayan demokratikleşme sürecinde, 3131 Mart Vakası mevcut anayasal düzene karşı gerçekleştirilen ilk gerici (irticai) kalkışma olması bakımından tarihi bir öneme sahiptir. Hareket Ordusu'nun müdahalesi ile ordunun rejimi koruma misyonu pekişmiş ve ilk kez bir padişahın halkın temsilcilerinden oluşan Meclis kararıyla görevden alınmasıyla 'milli irade' kavramı güçlenmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Olayın nedenlerini ve taraflarını analiz et.
İsyanın meşrutiyet karşıtı gruplar ve dini değerlerin kullanılmasıyla başladığı görülür.
Olayın niteliğini (rejim karşıtlığı) anlamak için başlangıç motivasyonunu belirlemek gerekir.
2
Hareket Ordusu'nun müdahalesini ve sonucunu değerlendir.
Ordunun Selanik'ten gelerek rejimi koruduğu ve padişah değişikliğine (II. Abdülhamid yerine V. Mehmed Reşad) yol açtığı belirlenir.
Askeri müdahalenin siyasi sonuçlarını ve rejimin korunmasındaki rolünü kavramak önemlidir.
3
Olayın Türk demokrasi tarihindeki özgün yerini belirle.
Osmanlı tarihinde bir padişahın meclis kararıyla indirilmesi ve doğrudan rejimin hedef alınması ilk kez yaşanmıştır.
Olayı diğer askeri ayaklanmalardan ayıran temel fark 'rejime karşı ilk isyan' olmasıdır.

Key Concept

3131 Mart Vakası, Türk siyasi tarihinde parlamenter sisteme ve anayasal düzene karşı yapılmış ilk rejim karşıtı (irticai) harekettir.

Hints

1
Bu isyanın hedefinin 'kişiler' mi yoksa 'sistem/rejim' mi olduğunu düşünün.
2
Osmanlı tarihinde ilk kez bir ordunun 'meşrutiyeti korumak' amacıyla başkente gelip isyanı bastırdığını hatırlayın.
3
IIII. Meşrutiyet ile gelen yeni düzene karşı yapılan ilk 'irtica' (geriye dönüş) hareketi olduğunu ve IIII. Abdülhamid'in bu olay sonucunda tahttan indirildiğini düşünün.

Practice More

3131 Mart Vakası sonrası yapılan 19091909 anayasa değişikliklerinin 'Padişah - Meclis' güç dengesini nasıl değiştirdiğini incelemek konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

31 Mart Vakası

More questions from this topic