Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından Mart tarihinde kabul edilen bir dizi yasayla, Osmanlı Devleti'nden tevarüs eden kurumlar tasfiye edilerek yeni devletin idari yapısı modernleştirilmiştir. Bu yasalar arasında yer alan "Erkan-ı Harbiye-i Umumiye Vekaleti"nin kaldırılarak yerine bir "Başkanlık" makamının oluşturulmasıyla hedeflenen temel siyasi sonuç aşağıdakilerden hangisidir?
- Ordu mensuplarının meclis çalışmalarına katılımını engelleyerek siyaseti askeri vesayetten arındırmakAnswer
- BŞeriye ve Evkaf Vekaleti'nin yetkilerini kısıtlayarak devlet yönetiminde laiklik ilkesini mutlak kılmak
- CII. Meşrutiyet döneminde benimsenen "Hükümet Darbesi" geleneğini yasallaştırarak yürütmeyi güçlendirmek
- DI. TBMM dönemindeki "Güçler Birliği" ilkesini terk ederek yargı bağımsızlığını anayasal güvence altına almak
- ETeşkilat-ı Esasiye Kanunu ile Türk kadınına genel seçimlerde seçme ve seçilme hakkı tanımak
Answer
Erkan-ı Harbiye-i Umumiye Vekaleti'nin kaldırılmasının temel amacı, ordu mensuplarının aynı zamanda milletvekili olmasının önüne geçerek ordunun siyasetten ayrılmasını ve demokratik sistemin askeri müdahalelerden korunmasını sağlamaktır.
Erkan-ı Harbiye-i Umumiye Vekaleti'nin (Savaş Bakanlığı) kaldırılarak yerine Genelkurmay Başkanlığı'nın kurulması, ordunun bir siyasi kurum olmaktan çıkarılıp teknik ve askeri bir yapıya dönüştürülmesini sağlamıştır. Bu sayede subayların aynı zamanda milletvekili olması yasaklanmış, ordunun siyaset üzerindeki baskısı (askeri vesayet) engellenerek milli egemenlik ve demokrasi güçlendirilmiştir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Ordu-Siyaset Ayrımı (Cumhuriyetçilik)
Hints
1
"Vekalet" kelimesi Bakanlık anlamına gelir; bir bakanlığın kaldırılıp başkanlığa dönüştürülmesi kurumun hükümet/meclis dışına çıkarıldığını gösterir.
Practice More
Ordunun siyasetten ayrılması sürecinde Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın kuruluşu ve bu partideki asker kökenli siyasetçilerin durumunu inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s