Question

Difficulty: MediumMerkezi Yönetim (Başkent ve Taşra Teşkilatı)

19821982 Anayasası'nın 126126. maddesinde düzenlenen merkezi yönetimin taşra teşkilatı yapılanması içerisinde yer alan "Vali" ve "Yetki Genişliği" ilkesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Vali, ilde hem Devletin hem de Cumhurbaşkanının temsilcisidir ve yetki genişliği ilkesi anayasal bir kural olarak sadece il idaresinde valiye tanınmıştır.Answer
  2. B
    Kaymakam, ilçede Cumhurbaşkanının ve Devletin temsilcisi sıfatını taşır; bu nedenle yetki genişliği yetkisini ilçe sınırları içinde kullanabilir.
  3. C
    İl İdare Kurulu; valinin başkanlığında il milli eğitim müdürü, defterdar ve il genel meclisi başkanı gibi üyelerden oluşan hiyerarşik bir kuruldur.
  4. D
    Merkezi yönetimin taşra birimleri arasında yer alan bölge idareleri, valinin hiyerarşik denetimine tabi olup doğrudan merkeze bağlı olmayan özerk birimlerdir.
  5. E
    Vali, yetki genişliği ilkesi uyarınca il idaresi adına bağımsız bütçe oluşturabilir ve il sınırları içinde merkezi yönetimden ayrı bir kamu tüzel kişiliğini temsil eder.

Answer

Vali, ilde hem Devletin hem de Cumhurbaşkanının temsilcisi olup, anayasal bir hak olan yetki genişliği ilkesini kullanabilen tek taşra yöneticisidir.
Doğru olan ifade, valinin hem devletin hem Cumhurbaşkanının temsilcisi olduğu ve yetki genişliği ilkesinin sadece valiye tanındığıdır. Yetki genişliği, giderleri ve gelirleri devlete ait olmak üzere valinin merkeze danışmadan karar alabilmesini sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Valinin temsil sıfatını analiz etme
Vali, ilçedeki kaymakamdan farklı olarak hem Devlet tüzel kişiliğini hem de Cumhurbaşkanını temsil eder.
Anayasa ve İl İdaresi Kanunu uyarınca vali, merkezi idarenin en üst taşra amiridir.
2
Yetki genişliği ilkesinin kapsamını belirleme
Yetki genişliği (Decentralization of power), merkeze danışmadan karar alma yetkisidir ve sadece 'İl' düzeyinde valiye verilmiştir.
Kamu hizmetlerinin yürütülmesinde hızı ve verimliliği artırmak amacıyla anayasal olarak sadece il idaresine tanınmış bir istisnadır.
3
Taşra ve Mahalli idare farkını ayırt etme
İl Genel İdaresi (taşra) ile İl Özel İdaresi (mahalli) karıştırılmamalıdır; taşra birimlerinin ayrı tüzel kişiliği yoktur.
Merkezi idarenin bütünlüğü ilkesi gereği taşra teşkilatı, devlet tüzel kişiliğinin bir parçasıdır.

Key Concept

Valinin Hukuki Statüsü ve Yetki Genişliği

Hints

1
Türkiye'de yetki genişliği sadece bir idari birimde ve bir makamda bulunur.
2
Vali ve kaymakamın temsil sıfatları farklıdır; vali hem devleti hem Cumhurbaşkanını, kaymakam ise sadece Cumhurbaşkanını temsil eder.
3
Anayasa'nın 126126. maddesine göre illerin idaresi 'yetki genişliği' esasına dayanır, ancak ilçeler için bu hüküm bulunmaz.

Practice More

İl Özel İdaresi (Yerel) ile İl Genel İdaresi (Merkezi/Taşra) arasındaki farkları içeren hiyerarşi ve vesayet sorularına çalışabilirsiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question