Question

Difficulty: MediumSes Bilgisi

Kucağında kaybolan o masum hayalleri,
Yalnızlığın bağrında saklıyor şimdi.
Dindiği sanılan her sızı, yaptığı hataların
Gecikmiş bir bedeli gibi duruyor önünde.

Bu dizelerde aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

  1. A
    Ünlü düşmesi
  2. B
    Ünsüz yumuşaması
  3. C
    Ünsüz benzeşmesi
  4. D
    Ünlü daralması
  5. Ünsüz türemesiAnswer

Answer

Dizelerde ünsüz türemesi örneği bulunmamaktadır.
Dizeler incelendiğinde; 'kaybolan', 'yalnızlığın' ve 'bağrında' sözcüklerinde ünlü düşmesi; 'kucağında', 'yaptığı', 'dindiği' ve 'gecikmiş' sözcüklerinde ünsüz yumuşaması; 'yaptığı' sözcüğünde ünsüz benzeşmesi ve 'saklıyor' sözcüğünde ünlü daralması tespit edilmektedir. Ancak metnin hiçbir yerinde ünsüz türemesi (örneğin; reddetmek, zannetmek gibi) bulunmamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Metindeki kelimeler kök ve eklerine ayrılarak ses olayları taranır.
Sözcük yapısı incelenir.
Ses olaylarını tespit edebilmek için kelimenin orijinal hali ile ek almış hali arasındaki farklar belirlenmelidir.
2
Ünlü düşmesi örnekleri aranır.
'Kayıp + ol-an > kaybolan', 'yalın + -ız > yalnız' ve 'bağır + -ı > bağrı' örnekleri bulunur.
İkinci hecesinde dar ünlü bulunan bazı kelimeler ünlüyle başlayan ek aldıklarında veya birleştiklerinde bu ünlüyü kaybederler.
3
Ünsüz yumuşaması ve benzeşmesi örnekleri aranır.
'Kucak > kucağ-', 'geç- > gec-' (yumuşama) ve 'yap-dık > yaptık' (benzeşme) örnekleri bulunur.
Sert ünsüzle biten kelimelerin ünlüyle başlayan ek aldığında yumuşaması veya sert ünsüzün yanına gelen ekin sertleşmesi kuralıdır.
4
Ünlü daralması kontrol edilir.
'Sakla-yor > saklıyor' örneği bulunur.
'a' veya 'e' geniş ünlüleriyle biten fiillere '-yor' eki geldiğinde bu ünlüler daralır.

Key Concept

Ses Olayları (Düşme, Türeme, Yumuşama, Benzeşme, Daralma)

Practice More

Ses olaylarını tararken kelimelerin köklerini (özellikle 'yalın', 'bağır', 'geç' gibi) doğru belirlemek hata payını azaltır.
Estimated Time:50s
Rate this question