Examkin

Question

Difficulty: MediumMontrö Boğazlar Sözleşmesi

19231923 Lozan Boğazlar Sözleşmesi ile getirilen bazı hükümler, Türkiye’nin kendi toprakları üzerindeki egemenlik haklarını tam olarak kullanmasına ve güvenliğini sağlamasına engel teşkil etmekteydi. 19301930’lu yıllarda Avrupa’da silahlanma yarışının hızlanması üzerine Türkiye, bu statünün değiştirilmesi için ilgili devletlere başvuruda bulunmuştur.

19361936 yılında imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi’nde yer alan aşağıdaki kararlardan hangisi, Boğazlar üzerindeki bu siyasi ve hukuki egemenlik kısıtlamasının sona erdiğinin en doğrudan kanıtıdır?

  1. Uluslararası Boğazlar Komisyonu’nun kaldırılarak görev ve yetkilerinin tamamen Türk Devleti’ne devredilmesiAnswer
  2. B
    Boğazlar’ın her iki yakasında bulunan askerden arındırılmış bölgelerin statüsünün aynen korunması
  3. C
    Savaş gemilerinin geçiş güvenliğinin sadece Milletler Cemiyeti'nin denetimine bırakılması
  4. D
    Boğazlar rejimini denetlemek üzere Türkiye’nin başkanlığında yeni bir uluslararası teknik kurulun oluşturulması
  5. E
    Boğazlar'ın savunulması görevinin Balkan Antantı'na üye devletlerin ortak donanmasına verilmesi

Answer

Uluslararası Boğazlar Komisyonu’nun kaldırılarak yetkilerinin Türk Devleti’ne devredilmesi, Boğazlar üzerindeki egemenlik kısıtlamasının sona erdiğinin en temel göstergesidir.
Doğru seçenek olan komisyonun kaldırılması maddesi, Boğazlar üzerindeki 'ikili yönetimi' sona erdirmiş ve Türkiye'ye kendi su yolları üzerinde tam hukuki ve siyasi otorite sağlamıştır. Komisyonun varlığı, Türkiye'nin egemenliğine vurulmuş bir prangaydı ve Montrö ile bu pranga çıkarılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Lozan ve Montrö statülerini karşılaştırın.
Lozan'da 'başkanı Türk olan bir komisyon' ve 'askerden arındırılmış bölgeler' vardı.
Bu iki madde Türkiye'nin Boğazlar üzerindeki tam kontrolünü engelliyordu.
2
Egemenlik kavramını analiz edin.
Bir devletin kendi topraklarında başka bir otoriteyi (komisyonu) kabul etmemesi tam egemenliktir.
Dış bir kurulun varlığı, devletin karar alma mekanizmalarına ortak olması demektir.
3
Montrö'nün getirdiği temel değişikliği belirleyin.
Komisyon kaldırıldı ve tüm yetkiler Türkiye'ye geçti.
Bu durum Misak-ı Milli hedeflerine uygun olarak Boğazlar sorununu Türkiye lehine kesin olarak çözmüştür.

Key Concept

Tam Egemenlik ve Hükümranlık Hakları

Hints

1
Bir devletin kendi toprağında 'uluslararası bir kurulun' karar vermesi egemenliğe uygun mudur?
2
19231923 Lozan Sözleşmesi'nde Türkiye'nin elini kolunu bağlayan 'komisyon' ve 'silahsız bölge' maddelerini hatırlayın.
3
Montrö ile Boğazlar Komisyonu lağvedilmiş, tüm yetkiler Türkiye'ye geçmiştir.

Practice More

Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin günümüzdeki geçerliliğini ve savaş zamanı gemi geçişleri üzerindeki Türk yetkilerini inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Soruya 'Lozan'daki kısıtlamalar neydi ve Montrö bunları nasıl değiştirdi?' tablosu üzerinden yaklaşmak çözümü kolaylaştırır.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question

Topics

Montrö Boğazlar Sözleşmesi

More questions from this topic