Question

Difficulty: HardDevlet Yönetimi ve Merkez Teşkilatı

Osmanlı Devleti'nde Klasik Dönem'de devlet işlerinin görüşülüp karara bağlandığı Divan-ı Hümayun'un üyeleri ve bu üyelerin sorumluluk alanları ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Sadrazam: Padişahın mutlak vekili olup onun mührünü taşır, padişah sefere katılmadığında 'Serdar-ı Ekrem' unvanıyla orduya komuta eder.
  2. B
    Kazasker: İlmiye sınıfına mensup olup Divan'daki büyük davalara bakar, taşradaki kadı ve müderrislerin atama ve terfi işlemlerini yürütür.
  3. C
    Nişancı: Kalemiye sınıfını temsil eder, belgelerin üzerine padişah tuğrasını çeker ve fethedilen toprakların kaydını içeren tahrir defterlerini düzenler.
  4. D
    Defterdar: Kalemiye sınıfına mensuptur, devletin mali işlerinden sorumlu olup hazinenin gelir-gider dengesini kontrol eder ve bütçeyi hazırlar.
  5. Reisülküttab: Divan'ın doğal üyesi olarak kuruluşundan itibaren dış işlerinden sorumlu tutulmuş ve Nişancı'dan bağımsız bir vezirlik makamı olarak görev yapmıştır.Answer

Answer

Reisülküttab'ın kuruluşundan itibaren Nişancı'dan bağımsız bir vezirlik makamı olduğu ve doğrudan dış işlerinden sorumlu Divan üyesi olduğu bilgisi yanlıştır.
Reisülküttab, Osmanlı Devleti'nin Klasik Dönemi'nde (15. ve 16. yüzyıllar) Divan'da bağımsız bir üye değil, Nişancı'ya bağlı olarak çalışan 'kâtiplerin reisi' konumundaydı. Devletin dış yazışmalarını yürütmekle birlikte, doğrudan vezirlik rütbesine sahip bir bakanlık statüsünde değildi. Bu makamın önemi, 17. yüzyılın sonlarından itibaren (özellikle Karlofça Antlaşması sonrası) diplomasinin askeri güçten daha öncelikli hale gelmesiyle artmış ve zamanla Nişancı'nın görevlerini devralarak müstakil bir Hariciye (Dışişleri) birimine dönüşmüştür. Dolayısıyla kuruluşundan itibaren bağımsız bir vezirlik makamı olduğu ifadesi tarihsel gerçeğe aykırıdır.

Step-by-Step Solution

1
Klasik Dönem Divan üyelerinin sınıflarını ve hiyerarşik yapılarını analiz etme
Sadrazam (Seyfiye), Kazasker (İlmiye), Nişancı ve Defterdar (Kalemiye) ana üyelerdir.
Hiyerarşik yapının anlaşılması, yardımcı görevliler ile asil üyelerin ayrılmasını sağlar.
2
Reisülküttab makamının başlangıçtaki statüsünü değerlendirme
Reisülküttab, başlangıçta Nişancı'ya bağlı bir kâtip şefidir ve asil bir Divan üyesi değildir.
Makamın zaman içindeki evrimi, devletin diplomasi ihtiyacının artmasıyla ilişkilidir.
3
Makamın bağımsızlaşma sürecini belirleme
Reisülküttab, 17. yüzyıldan itibaren Nişancı'dan ayrılarak önem kazanmış ve 1836'da Hariciye Nezareti'ne dönüştürülmüştür.
Kuruluş ve Klasik Dönem boyunca müstakil bir bakanlık seviyesinde bulunmamıştır.

Key Concept

Osmanlı Merkez Teşkilatında Görev Dağılımı ve Hiyerarşik Dönüşüm
Estimated Time:1m 30s
Rate this question