Question

Difficulty: Very hardSiyasi Alanda Yapılan İnkılaplar

19231923 yılı Ekim ayında Ali Fethi Okyar Bey'in istifası ile başlayan ve tarihe "Ekim Bunalımı" (Hükümet Bunalımı) olarak geçen süreç, Birinci TBMM döneminden itibaren uygulanan "Meclis Hükümeti Sistemi"nin artık yürütme işlerini tıkayan yapısal bir probleme dönüştüğünü kanıtlamıştır. Bu kriz, hem devletin rejim adının konulmasını hem de yürütme organının daha hızlı çalışmasını sağlayacak olan kabine sistemine geçişi zorunlu kılmıştır.

Buna göre, 2929 Ekim 19231923 tarihinde gerçekleştirilen Cumhuriyet'in ilanı ile birlikte, 19211921 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu'nda yapılan düzenlemeler sonucunda yürütme yetkisinin işleyişiyle ilgili ortaya çıkan temel "yapısal" değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Başbakanın Cumhurbaşkanı tarafından Meclis üyeleri arasından atanması ve hükümetin kurulmasında bakanların Başbakan tarafından belirlenmesiAnswer
  2. B
    Bakanların her birinin Meclis Genel Kurulu tarafından tek tek ve gizli oyla seçilerek icra vekilleri heyetinin oluşturulması
  3. C
    Halifelik makamının devlet başkanlığı krizini çözmek amacıyla TBMM tarafından geniş siyasi ve yürütme yetkileriyle donatılması
  4. D
    Meclis Başkanının aynı zamanda Hükümetin (İcra Vekilleri Heyeti) de doğal başkanı olma statüsünün korunması
  5. E
    Yasama yetkisinin TBMM'den alınarak Bakanlar Kurulu'na devredilmesi ve güçler birliği ilkesinin tamamen terk edilmesi

Answer

Cumhuriyet'in ilanı ile birlikte Başbakanın Cumhurbaşkanı tarafından atanması ve bakanların Başbakan tarafından seçilmesi esasına dayanan kabine sistemine geçilmiştir.
Cumhuriyet'in ilanı ile birlikte "Meclis Hükümeti Sistemi"nden "Kabine Sistemi"ne geçilmiştir. Bu yeni yapıda, Cumhurbaşkanı Başbakanı atar, Başbakan da bakanlarını belirleyerek hükümeti kurar. Bu durum, bakanların Meclis tarafından tek tek seçildiği eski sistemdeki hantallığı ve siyasi tıkanıklığı (Ekim Bunalımı) ortadan kaldırmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Ekim Bunalımı'nın nedenini analiz etme
Meclis Hükümeti Sistemi'nde her bakanın Meclis tarafından tek tek seçilmesi, uyumlu bir hükümet kurulmasını imkansız hale getirmiştir.
Sistemsel tıkanıklığın kaynağını belirlemek için gereklidir.
2
Cumhuriyet'in ilanı ile yapılan anayasa değişikliklerini inceleme
19211921 Anayasası'na eklenen maddelerle devletin rejimi belirlenmiş ve "Kabine Sistemi"ne geçilmiştir.
Sorunun çözüm yöntemini anlamak için gereklidir.
3
Kabine sisteminin işleyişini belirleme
Cumhurbaşkanı Başbakanı atar, Başbakan bakanlarını seçer ve liste halinde Meclis'in güvenoyuna sunar.
Yapısal değişikliğin teknik detayını netleştirmek için gereklidir.

Key Concept

Kabine Sistemi ve Hükümet Bunalımı

Hints

1
Ekim Bunalımı, hükümetin kurulma yöntemindeki zorluktan kaynaklanmıştır.

Practice More

Cumhuriyet'in ilanının ardından gerçekleştirilen Halifeliğin kaldırılması sürecindeki siyasi gelişmeleri inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question