Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Tarım

Geçmiş yıllarda temel gıda maddesi olarak Karadeniz Bölgesi kıyı kuşağında yoğunlaşan mısır tarımının, günümüzde modern sulama yöntemlerinin (GAP ve KOP gibi) yaygınlaşmasıyla birlikte ana üretim merkezinin Adana, Şanlıurfa ve Konya gibi illere kaydığı görülmektedir. Mısırın hayvan yemi ve yağ sanayisi için stratejik bir hammadde haline gelmesi bu süreci hızlandırmıştır. Mısır tarımında yaşanan bu mekânsal değişim ve ürün özellikleri dikkate alındığında, aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yanlıştır?

  1. Üretim alanlarının genişlemesi ve verimin artması, mısırın su isteğinin ve iklim seçiciliğinin azaldığını gösterir.Answer
  2. B
    Ürünün doğal yetişme alanı ile günümüzde en fazla üretim yapılan alanları arasında belirgin bir fark oluşmuştur.
  3. C
    Tarımsal faaliyetlerin beşerî ve teknolojik müdahalelerle doğal sınırlarının dışına çıkabileceğine dair somut bir örnektir.
  4. D
    Ürünün sanayi hammaddesi olarak değer kazanması, ekim nöbeti içerisindeki tercih edilme oranını artırmıştır.
  5. E
    İntansif (modern) tarım yöntemlerinin uygulandığı yeni alanlarda, birim alandan alınan verim Karadeniz kıyılarına göre daha yüksektir.

Answer

Üretim miktarındaki artışın mısırın iklim seçiciliğinin veya su isteğinin azalmasıyla ilişkilendirilmesi yanlıştır; bu durum biyolojik bir değişim değil, çevresel koşulların sulama ile iyileştirilmesidir.
Mısırın su isteği ve iklim seçiciliği sabittir. Konya veya Şanlıurfa gibi kurak illerde mısırın Karadeniz'den daha fazla üretilmesi, mısırın artık suya ihtiyaç duymadığı anlamına gelmez. Aksine, bu bölgelerde mısırın su ihtiyacı Karadeniz'den daha fazladır ve bu açık modern sulama sistemleriyle kapatılmaktadır. Dolayısıyla 'iklim seçiciliği azaldı' ifadesi bilimsel ve coğrafi açıdan yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Ürünün doğal yetişme isteklerini analiz et.
Mısır, yetişme döneminde bol ve düzenli su (nem) isteyen bir bitkidir. Doğal olarak Karadeniz kıyılarında yetişir.
Her tarım ürününün genetik kodunda belirli bir iklim ve toprak isteği bulunur.
2
Mekânsal değişimin (Karadeniz'den İç/Güney illerine kayış) nedenini belirle.
Sulama projeleri (GAP, KOP vb.) sayesinde kurak bölgelere su götürülmüş ve sanayi talebi üretimi bu alanlara çekmiştir.
Beşerî faktörler (sulama, pazarlama) tarım alanlarının dağılışını değiştirebilir.
3
Seçeneklerdeki 'iklim seçiciliği' kavramını değerlendir.
Bir bitkiyi başka bir yerde yetiştirmek onun doğasını (su isteğini) değiştirmez; sadece biz ona ihtiyacı olan suyu dışarıdan veririz.
Bitkinin iklim seçiciliğinin azalması, onun kuraklığa dayanıklı hale gelmesi demektir ki mısır için böyle bir durum söz konusu değildir.

Key Concept

Tarımsal Üretimde Doğal vs. Beşerî Faktörler ve Mısırın Ekonomik Evrimi

Hints

1
Bir bitkinin genetik su ihtiyacı, yetiştirildiği yer değiştiğinde azalır mı yoksa biz mi ona su veririz?
2
Karadeniz'de mısır yağışla büyürken, Konya'da yeraltı suları veya barajlarla büyür. Bitki hala aynı bitkidir.
3
Seçeneklerde 'bitkinin doğasının değiştiğini' iddia eden ifadeyi bulmaya çalışın.

Practice More

Mısırın yanı sıra benzer bir değişim gösteren Ayçiçeği ve Pamuk ürünlerinin sulama projeleriyle (GAP/KOP) olan ilişkisini inceleyin.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question