Question

Difficulty: HardParlamento Kararları

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) işlemlerinden olan parlamento kararları, hem yapılış usulleri hem de yargısal denetim mekanizmaları bakımından kanunlardan belirgin farklarla ayrılmaktadır. 1982 Anayasası'na göre, parlamento kararlarının hukuki rejimi ve özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    TBMM tarafından alınan her türlü parlamento kararı, tıpkı kanunlar gibi hukuk aleminde geçerlilik kazanabilmesi için Cumhurbaşkanı'nın onayına (yayımlama yetkisine) sunulmak zorundadır.
  2. Parlamento kararları, Cumhurbaşkanı'nın veto yetkisinin bulunmadığı işlemlerdir ve yalnızca İçtüzük değişikliği, dokunulmazlığın kaldırılması ve milletvekilliğinin düşmesi hallerinde yargısal denetime tabidirler.Answer
  3. C
    Anayasa'da belirtilen istisnalar dışında kalan parlamento kararları, Meclis'in 'yasama organı' sıfatı nedeniyle her koşulda Danıştay tarafından idari işlem olarak denetlenebilir.
  4. D
    Milletlerarası antlaşmaların uygun bulunması ve genel af ilanı gibi toplumun tamamını ilgilendiren önemli TBMM işlemleri, parlamento kararı formunda kabul edilir.

Answer

Parlamento kararları, Cumhurbaşkanı'nın veto yetkisinin bulunmadığı ve kural olarak yargı yoluna kapalı olup sadece üç anayasal istisna (İçtüzük, dokunulmazlık, milletvekilliği düşmesi) durumunda Anayasa Mahkemesi denetimine tabi olan işlemlerdir.
Doğru cevap olan ifade, parlamento kararlarının en temel iki ayırt edici özelliğini (Cumhurbaşkanı onayının olmaması ve yargısal denetimin kural olarak kapalı olup sadece 3 istisna içermesi) eksiksiz şekilde özetlemektedir.

Step-by-Step Solution

1
Parlamento kararlarının onay sürecini değerlendirin.
Bu kararların Cumhurbaşkanı'na gönderilmediği saptanır.
Parlamento kararları Meclis'in kendi iradesiyle tamamlanan, yürütmenin (Cumhurbaşkanı) onayına ihtiyaç duymayan işlemlerdir.
2
Yargısal denetim kurallarını analiz edin.
Genel kuralın 'yargı yolu kapalı' olduğu, ancak 3 istisna bulunduğu görülür.
Anayasa Madde 85 ve ilgili hükümler, hukuk devleti ilkesi ile yasama bağımsızlığı arasında bir denge kurarak sadece kritik kararları AYM denetimine açmıştır.
3
İşlem türlerini birbirinden ayırın.
Af ve antlaşma gibi işlemlerin kanun olduğu, savaş ilanı veya İçtüzük gibi işlemlerin karar olduğu ayırt edilir.
Her işlemin hukuki rejimi, onun kanun mu yoksa parlamento kararı mı olduğuna göre değişir.

Key Concept

Parlamento Kararı ile Kanun Arasındaki Yapısal ve Denetimsel Farklar

Hints

1
Parlamento kararlarının kanunlar gibi Cumhurbaşkanı'na 'onay' veya 'veto' için gidip gitmediğini hatırlayın.
2
Yasama işlemlerinden hangilerinin yargı yoluyla denetlenebildiği Anayasa'da sınırlı sayıda sayılmıştır. Bu 'üçlü' listeyi düşünün.
3
İçtüzük, dokunulmazlığın kaldırılması ve milletvekilliğinin düşmesi dışındaki parlamento kararlarında AYM denetimi yoktur ve bu kararlarda CB onayı aranmaz.

Practice More

Parlamento kararlarının yargısal denetim istisnaları için Anayasa Mahkemesi'ne başvuru sürelerini ve kimlerin başvurabileceğini inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

İşlemleri 'Dışa Yönelik (Kanun)' ve 'İçe Yönelik (Karar)' olarak kategorize etmek, onay ve denetim mekanizmalarını anlamayı kolaylaştırabilir.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question