Question

Difficulty: HardParaleller ve Enlem Etkileri

Türkiye'de 2121 Haziran tarihinde, coğrafi konumları birbirinden farklı olan K ve L merkezlerinde Güneş'in aynı anda (saat ve dakikada) doğduğu tespit edilmiştir. K merkezinin L merkezine göre daha güneyde yer aldığı bilindiğine göre, bu merkezlerin coğrafi konumları ve özellikleri hakkında aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

  1. K merkezi, L merkezinin daha doğusunda yer almaktadır.Answer
  2. B
    L merkezinde çizgisel dönüş hızı K merkezine göre daha fazladır.
  3. C
    K merkezinde gece ile gündüz süreleri arasındaki fark L merkezinden daha fazladır.
  4. D
    L merkezinin yerel saati K merkezinden daha ileridir.
  5. E
    K ve L merkezleri Başlangıç Meridyeni'ne göre aynı boylam üzerinde yer almaktadır.

Answer

K merkezi, L merkezinin daha doğusunda yer almaktadır.
Türkiye'de 2121 Haziran'da kuzeye gidildikçe gündüz süresi uzar. Eğer iki merkez aynı boylamda olsaydı, kuzeydeki L merkezinde Güneş daha erken doğacaktı. Güneş'in her iki merkezde de aynı anda doğabilmesi için, gündüz süresi daha kısa olan güneydeki K merkezinin, boylam etkisiyle bu farkı kapatması yani daha doğuda yer alması gerekir.

Step-by-Step Solution

1
Tarihe bağlı gündüz süresi değişimini analiz etme
2121 Haziran tarihinde Türkiye'de kuzeye (L merkezine) doğru gidildikçe gündüz süresi uzar.
Eksen eğikliği nedeniyle Yaz Gündönümü'nde Kuzey Yarım Küre'de enlemler yükseldikçe aydınlanma süresi artar.
2
Boylam ve enlem etkisini birleştirme
Aynı boylamda olsalardı, gündüzü daha uzun olan L (kuzey) merkezinde Güneş daha erken doğardı.
Gündüz süresi uzun olan merkezde Güneş daha erken doğar ve daha geç batar.
3
Aynı anda doğuş şartını belirleme
Güneydeki K merkezinin, Güneş'i daha erken gören kuzeydeki L merkeziyle aynı anda doğuşu yakalayabilmesi için daha doğuda (Güneş'e daha yakın) konumlanması gerekir.
Yerel saat farkı, enlemden kaynaklanan doğuş saati gecikmesini telafi etmelidir.

Key Concept

Aydınlanma Çizgisinin Mevsimsel Eğimi ve Enlem-Boylam İlişkisi

Hints

1
2121 Haziran'da Türkiye'nin hangi yönünde gündüzlerin daha uzun olduğunu hatırlayın.
2
Gündüz süresi uzun olan bir yerde Güneş, aynı boylamdaki diğer yerlere göre daha erken doğar.
3
Güneş'in aynı anda doğması, bu merkezlerin o anki 'aydınlanma çizgisi' üzerinde olduğunu gösterir. Yazın bu çizgi Türkiye üzerinde Kuzeybatı-Güneydoğu yönünde uzanır.

Practice More

Aynı soruyu 2121 Aralık tarihi için çözerek aydınlanma çizgisinin nasıl yön değiştirdiğini analiz edebilirsiniz.

Alternative Method

Aydınlanma çizgisini hayal edin: 2121 Haziran'da Kuzey Kutbu Güneş'e dönüktür. Bu yüzden sabah aydınlanma çizgisi dikey değil, saat yönünün tersine eğiktir. Bu eğik çizgi üzerindeki noktaların biri kuzeybatıda (L), diğeri güneydoğudadır (K).
Estimated Time:2m 0s
Rate this question