Question

Difficulty: HardI. Göktürk Devleti

552552 yılında Bumin Kağan tarafından Ötüken merkezli kurulan I. Göktürk Devleti, tarihte "Türk" adını siyasi bir kimlik olarak resmi düzeyde kullanan ilk devlet olmuştur. Devletin Batı kanadını yöneten İstemi Yabgu'nun, İpek Yolu ticaretini kontrol altına alabilmek amacıyla önce Sasanilerle iş birliği yaparak Akhunları (Eftalitler) ortadan kaldırması, ardından Sasanilerin ipek ticaretini engellemesi üzerine Bizans ile diplomatik temas kurarak onlara karşı ittifak yapması Türk dış politikasında önemli bir dönüm noktasıdır.

Bu diplomatik manevralar ve devletin kuruluş özellikleri dikkate alındığında, I. Göktürk Devleti'nin yönetim ve dış politika anlayışı hakkında yapılabilecek en kapsamlı çıkarım aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Türk adını taşıyan milli bir kimlikle, küresel ölçekteki ekonomik çıkarları diplomatik ittifakların merkezine koyan pragmatik bir strateji izledikleriAnswer
  2. B
    Orta Asya'da parçalanmış halde bulunan Türk boylarını ilk kez tek bir bayrak altında toplayarak merkeziyetçi imparatorluk yapısını başlattıkları
  3. C
    İpek Yolu'nun kontrolünü elde tutabilmek amacıyla göçebe yaşam tarzını terk ederek yerleşik düzene ve ticari üretime geçtikleri
  4. D
    Çin esaretine karşı milli bir bağımsızlık savaşı vererek Türk tarihinin ilk kurtuluş mücadelesini başarıya ulaştırdıkları
  5. E
    Gök Tanrı inancını Batı dünyasına tanıtmak ve dini bir üstünlük kurmak amacıyla Bizans ile askeri iş birliğine gittikleri

Answer

I. Göktürk Devleti'nin milli bir kimlikle uluslararası arenada ekonomik çıkarlar doğrultusunda pragmatik ittifaklar kurduğunu belirten seçenek doğrudur.
Doğru seçenek, I. Göktürk Devleti'nin iki temel özelliğini sentezler: Türk adını siyasi bir kimlik olarak kullanmaları (ulusal kimlik) ve İpek Yolu ticareti için değişen ittifaklar kurmaları (pragmatik dış politika). Bu durum, devletin duygusal veya dini değil, rasyonel ve ekonomik temelli bir diplomasi yürüttüğünü kanıtlar.

Step-by-Step Solution

1
Devletin temel özelliklerini analiz etme
Bumin Kağan tarafından 552'de Ötüken'de kurulması ve "Türk" adını ilk kez siyasi kimlik yapması, milli bir bilincin oluştuğunu gösterir.
Sorunun ilk kısmındaki kuruluş verilerini değerlendirmek için.
2
Dış politika manevralarını değerlendirme
İstemi Yabgu'nun önce Sasani ile Akhunlara, sonra Bizans ile Sasanilere karşı ittifak kurması, 'düşmanımın düşmanı dostumdur' mantığına dayalı pragmatik (faydacı) bir yaklaşımdır.
İttifakların neden sürekli değiştiğini anlamak için.
3
Ekonomik önceliği tespit etme
Tüm bu diplomatik trafiğin temelinde İpek Yolu ticaretinin kontrolü ve ipek satışının önündeki engellerin kaldırılması yatmaktadır.
Politikaların temel motivasyon kaynağını belirlemek için.

Key Concept

Pragmatik Dış Politika ve Milli Kimlik

Hints

1
İstemi Yabgu'nun ittifak kurduğu devletlerin sürekli değişmesinin arkasındaki temel itici gücü (İpek Yolu) ve devletin adına dikkat edin.

Practice More

İstemi Yabgu dönemindeki Bizans elçiliği (Maniakh heyeti) ve bu elçiliğin Türk-Bizans ilişkileri tarihindeki ilk olma özelliğini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question