Anayasa hukukunda tali kurucu iktidar, yetkisini mevcut anayasanın öngördüğü kurallar çerçevesinde kullanan ve anayasayı yine o anayasanın belirlediği usullerle değiştiren iktidardır. Bu iktidar, asli kurucu iktidarın aksine hukuki sınırlar içerisinde hareket etmek zorundadır. Bu sınırlar genel olarak 'şekli (biçimsel)' ve 'maddi (içeriksel)' sınırlar olarak ikiye ayrılır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi tali kurucu iktidarın uyması gereken maddi (içeriksel) sınırlar kapsamında yer alır?
- AAnayasa değişikliği teklifinin üye tamsayısının en az üçte biri tarafından verilmesi
- BTekliflerin Genel Kurulda iki defa görüşülmesi zorunluluğu
- CKabul için üye tamsayısının en az beşte üç çoğunluğunun aranması
- Anayasanın başlangıç kısmındaki temel ilkeler veya değiştirilmesi yasaklanmış hükümlerAnswer
- EKabul edilen değişikliğin Cumhurbaşkanı tarafından onaylanması veya halkoyuna sunulması
Answer
Anayasanın başlangıç kısmındaki temel ilkeler veya değiştirilmesi yasaklanmış hükümler, tali kurucu iktidarın uyması gereken maddi (içeriksel) sınırları ifade eder.
Anayasa hukukunda maddi (içeriksel) sınır, anayasa koyucunun (asli kurucu iktidarın) anayasanın bazı bölümlerinin veya ilkelerinin değiştirilmesini yasaklamasıdır. Değiştirilemez hükümler (örneğin Türkiye'de ilk 3 madde), tali kurucu iktidarın dokunamayacağı 'maddi' sınırları oluşturur. Diğer seçenekler (teklif, görüşme, oylama usulleri) ise değişikliğin takip etmesi gereken 'şekli' prosedürlerdir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Tali Kurucu İktidarın Maddi ve Şekli Sınırları
Hints
1
Şekli sınırlar anayasa değişikliğinin 'nasıl' yapılacağıyla, maddi sınırlar ise anayasa metninin 'içeriği' ile ilgilidir.
2
Bir kural, değişikliğin yapılma sürecindeki sayısal veya usuli adımları (teklif sayısı, oylama çoğunluğu vb.) anlatıyorsa şeklidir.
3
Anayasadaki 'değiştirilemez hükümler' (örneğin cumhuriyet şekli), o anayasanın değiştirilemeyecek olan maddi özünü oluşturur.
Practice More
Türkiye Cumhuriyeti 1982 Anayasası'nın ilk 3 maddesinin değiştirilemez olması ile 175. maddedeki değişiklik usullerini bu ayrım üzerinden karşılaştırın.
Estimated Time:1m 15s