Examkin

Question

Difficulty: HardDiğer Noktalama İşaretleri (Kesme, Tırnak, Yay Ayraç, Çizgiler)

Türkçede özel adlara getirilen iyelik, durum ve bildirme ekleri kesme işareti (′') ile ayrılır. Ancak kurum, kuruluş ve kurul adlarına gelen eklerin ayrılmaması veya yay ayraç kullanılan cümlelerde ekin yerleşimi gibi hususlar, bu kuralın dikkat gerektiren istisnai durumlarını oluşturur.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Türk Dil Kurumunun hazırladığı yeni kılavuzda, bazı yabancı kelimelerin Türkçe karşılıklarına yer verilmiştir.
  2. B
    Bakanlar Kuruluna sunulan raporun ardından, kamu personeli alımıyla ilgili süreç hızlandırıldı.
  3. C
    Servetifünun Dönemi'nde kaleme alınan eserlerde, Batılı edebiyat türlerinin etkisi açıkça görülür.
  4. Cahit Sıtkı Tarancı (1910-1956)'nın "Otuz Beş Yaş" şiiri, edebiyatımızda ölüm temalı eserlerin başında gelir.Answer
  5. E
    657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda yer alan bazı maddeler üzerinde iyileştirme çalışmaları yapılıyor.

Answer

Cahit Sıtkı Tarancı isminden sonra gelen ekin yay ayraçtan sonra değil, önce kullanılması gerektiği için bu cümle hatalıdır.
Türkçede özel adlara dair yay ayraç içinde ek açıklama (doğum-ölüm tarihi gibi) verildiğinde, isme gelen ek yay ayraçtan önce ve kesme işaretiyle ayrılmış olarak yazılmalıdır. Şairin isminden sonra gelen ekin parantezin dışına yazılması bu kurala aykırıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki özel adları ve onlara eklenen ekleri tespit etmek.
Türk Dil Kurumu, Bakanlar Kurulu, Servetifünun Dönemi, Cahit Sıtkı Tarancı ve Devlet Memurları Kanunu ifadeleri belirlendi.
Noktalama işaretlerinin (özellikle kesme işaretinin) kullanımı, özel adın türüne göre değişir.
2
Kurum, kuruluş ve kurul adlarına gelen eklerin ayrılma kuralını kontrol etmek.
Türk Dil Kurumu ve Bakanlar Kurulu birer kurum/kuruldur; eklerin kesmeyle ayrılmaması doğrudur.
TDK kurallarına göre kurum ve kuruluş adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
3
Dönem ve kanun adlarına gelen eklerin kuralını uygulamak.
Servetifünun Dönemi ve 657 sayılı Kanun ifadelerine gelen eklerin kesme ile ayrılması doğrudur.
Akım, çağ, dönem ve kanun/yönetmelik adları kesme işaretiyle ayrılan istisnalar arasındadır.
4
Yay ayraç ve kesme işaretinin birlikte kullanım kuralını incelemek.
Ekin yay ayraçtan sonra gelmesi bir hatadır; ek özel isme bitişik olmalı veya kesmeyle ayrılmalıdır.
TDK kuralı uyarınca, özel adlar için yay ayraç içinde bir açıklama yapıldığında kesme işareti yay ayraçtan önce kullanılır.

Key Concept

Kesme İşaretinin Yay Ayraç ve Kurum Adlarıyla Kullanımı

Hints

1
Kurum ve kurul isimlerine gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılıp ayrılmadığını hatırlayın.
2
Kanun, tüzük ve yönetmelik isimleri ile kurum isimleri arasındaki kesme işareti farkına dikkat edin.
3
Bir sanatçının adının yanına doğum ve ölüm tarihlerini parantez içinde yazdığınızda, ismin ekini nereye koyarsınız? Parantezden önce mi, sonra mı?

Practice More

Kurum adlarına gelen eklerin istisnası olan 'Avrupa Birliği' örneğini ve kısaltmalara gelen eklerin nasıl ayrıldığını çalışarak bilginizi pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Cümlelerdeki özel isimlerin altını çizin ve her birinin kategorisini (Kurum mu? Kanun mu? Şahıs mı?) belirleyin. Ardından her kategoriye özgü kesme işareti kuralını sırayla uygulayın.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Diğer Noktalama İşaretleri (Kesme, Tırnak, Yay Ayraç, Çizgiler)

More questions from this topic