Türkiye, Cumhuriyet’in ilanından sonra "Yurtta Sulh, Cihanda Sulh" ilkesi doğrultusunda 1934'te batı sınırlarını Balkan Antantı ile, 1937'de ise doğu sınırlarını Sadabat Paktı ile güvence altına almıştır.
8 Temmuz 1937'de Tahran'da imzalanan Sadabat Paktı'nın içeriği ve dönemin siyasi koşulları dikkate alındığında, bu paktla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- ATürkiye'nin Orta Doğu'daki siyasi nüfuzunu ve bölgesel etkinliğini artırmıştır.
- Bİtalya'nın Habeşistan'ı işgali ve Orta Doğu'ya yönelik yayılmacı emellerine karşı bir önlemdir.
- CPaktın imzalanmasından önce Türkiye ile İran arasındaki sınır anlaşmazlıklarının çözüme kavuşması paktın kurulmasını kolaylaştırmıştır.
- DSuriye; Hatay meselesi ve Irak ile olan sınır sorunları nedeniyle bu ittifakın dışında kalmıştır.
- İmzacı devletler, herhangi bir saldırı durumunda birbirlerine doğrudan askeri yardım gönderme zorunluluğu altına girmişlerdir.Answer
Answer
İmzacı devletlerin birbirlerine askeri yardım gönderme zorunluluğu altına girdiği ifadesi yanlıştır; pakt temel olarak bir saldırmazlık antlaşmasıdır.
Sadabat Paktı, imzacı devletlerin (Türkiye, İran, Irak, Afganistan) birbirlerine saldırmamasını, birbirlerinin iç işlerine müdahale etmemesini ve ortak sınırların güvenliğini tehdit eden ayrılıkçı faaliyetlere karşı iş birliği yapmasını öngören bir saldırmazlık ve istişare antlaşmasıdır. Herhangi bir devletin saldırıya uğraması durumunda diğer üyelerin askeri müdahalede bulunması gibi bir zorunluluk (karşılıklı savunma maddesi) paktta yer almaz. Bu nedenle askeri yardım zorunluluğu olduğunu belirten seçenek söylenemez bir yargıdır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Sadabat Paktı'nın Hukuki Niteliği ve Bölgesel Kapsamı
Hints
1
Bu paktın bir 'saldırmazlık' (non-aggression) paktı mı yoksa 'savunma' (defense) ittifakı mı olduğunu düşünün.
2
Pakt üyeleri birbirlerine saldırmama sözü vermişlerdir; ancak bir dış saldırı durumunda asker gönderme taahhüdü bulunmamaktadır.
3
Genellikle KPSS sorularında bu paktın Suriye'yi kapsamaması ve askeri bir bağlayıcılığının olmaması en önemli 'çeldirici' noktalardır.
Practice More
Balkan Antantı ve Sadabat Paktı'nın ortak özelliklerini (Milletler Cemiyeti uyumu, İtalya tehdidi, bölgesel barış) karşılaştıran bir tablo hazırlayınız.
Alternative Method
Eleme yöntemi: Diğer seçeneklerdeki İtalya tehdidi, Suriye'nin dışlanması ve Türkiye-İran sınır anlaşması gibi kesin bilgiler elendiğinde, paktın askeri niteliği hakkındaki genel geçer kavram yanılgısı ortaya çıkar.
Estimated Time:1m 15s