Question

Difficulty: MediumDevlet Yönetimi ve Merkez Teşkilatı

Osmanlı Devleti’nin klasik yönetim yapısında Divan-ı Hümayun üyeleri, temsil ettikleri sınıflara göre farklı görevler üstlenmişlerdir. Bu üyelerden biri, İlmiye sınıfının Divan’daki en üst düzey temsilcisi olarak kadı ve müderrislerin atamalarından sorumlu olup aynı zamanda askeri davalara da bakmıştır. Bu görevlinin yetkileri, sadece dini görüş bildiren (fetva veren) makamdan farklı olarak doğrudan icrai bir nitelik taşımaktadır. Bu özelliklere sahip olan Divan-ı Hümayun üyesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Sadrazam
  2. B
    Defterdar
  3. KazaskerAnswer
  4. D
    Nişancı
  5. E
    Şeyhülislam

Answer

Eğitim ve yargı bürokrasisini yöneten, kadı ve müderris atamalarını gerçekleştiren icrai yetkili Kazaskerdir.
Kazasker, Osmanlı merkez teşkilatında İlmiye sınıfını temsil eder. En temel görevleri arasında adalet işlerini yürütmek (kadı atamaları) ve eğitim sistemini denetlemek (müderris atamaları) yer alır. Şeyhülislam'dan en büyük farkı, bu atamaları doğrudan yapabiliyor olması ve Divan'ın asli üyesi olarak icrai karar alma süreçlerine katılmasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Görevlinin sınıfını belirleme
Kadı ve müderris işleri eğitim ve hukukla ilgili olduğu için görevli İlmiye sınıfına mensup olmalıdır.
Osmanlı'da hukuk, eğitim ve din işleri İlmiye sınıfının tekelindedir.
2
Yetki türünü analiz etme
Atama ve görevden alma yetkisi 'icrai' bir yetkidir, sadece görüş bildiren 'danışma' yetkisinden ayrılır.
Şeyhülislam sadece fetva vererek denetim yaparken, Kazasker doğrudan atama yaparak yönetimi yürütür.
3
Doğru Divan üyesini seçme
İlmiye sınıfının Divan'daki icrai temsilcisi Kazaskerdir.
Kazasker, hem ordu kadısı (yargı) hem de maarif nazırı (eğitim) gibi çalışır.

Key Concept

Kazasker ve Şeyhülislam arasındaki icrai yetki ve görev dağılımı farkı.

Hints

1
Bu görevli hukuk ve eğitim işlerinin başında bulunur.
2
İlmiye sınıfına mensuptur ve Divan-ı Hümayun toplantılarına Kubbealtı (Birun) bölümünde katılır.
3
Şeyhülislam sadece fetva verirken, bu görevli kadı ve müderrislerin bizzat atamasını yapar.

Practice More

Divan üyelerinin temsil ettiği sınıfları (Seyfiye, İlmiye, Kalemiye) bir tablo halinde çalışmak, bu tarz sorularda eleme yapmanızı kolaylaştıracaktır.
Estimated Time:50s
Rate this question