Kamu yönetimi ve idari hukuk uygulamalarında, resmî belgelerin dil bilgisi kurallarına uygunluğu hukuki belirlilik ilkesinin bir yansımasıdır. Bu bağlamda hazırlanan metinlerin hem biçim hem de içerik açısından kusursuz olması beklenir.
Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de", "ki" veya "mi"nin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
- AMeğerki ilgili personel, hakkındaki soruşturmanın içeriğini tam olarak kavramış olsun; bu durumda ek savunma süresi tanınmayabilir.
- BTut ki savunma süresi yasal bir mazeret olmaksızın geçirildi; o zaman idarenin mevcut dosyayı karara bağlamasında hukuki bir engel kalır mı?
- CÖyle ki sunulan stratejik raporun her bir maddesi, kurumun gelecekteki on yıllık vizyonunu şekillendirecek ve liyakat esaslarını pekiştirecektir.
- Yapılan denetimler sonucunda mevzuata aykırı bir durum saptansada, idarenin bu durumu düzeltmek için makul bir süresi bulunmaktadır.Answer
- EDanıştay'ın yerleşik içtihatlarında da açıkça belirtildiği üzere, idari işlemin sebep unsuru hukuka uygunluk denetiminin temelini oluşturur.
Answer
Yapılan denetimler sonucunda mevzuata aykırı bir durumun tespit edildiğini ifade eden cümlede 'da' bağlacının bitişik yazılması yanlıştır.
Hatalı olan seçenekteki 'saptansada' sözcüğü, şart kipiyle çekimlenmiş bir fiil ve ona eşlik eden bir bağlaçtan oluşmaktadır. 'Saptansa da' ifadesindeki 'da' bir bağlaçtır. Türkçede bağlaç olan 'de/da' her zaman sözcükten ayrı yazılır ve asla 'te/ta' şeklinde ünsüz benzeşmesine uğramaz. Cümledeki kullanımda hem bitişik yazılması hem de sertleşme kuralına dahil edilmesi yazım yanlışına yol açmıştır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Bağlaç olan 'de/da' ve 'ki' her zaman ayrı yazılırken; ek olanlar sözcüğe bitişik yazılır.
Hints
1
Cümledeki 'de' veya 'ki'yi cümleden çıkarıp okuduğunuzda anlam bozulmuyorsa o bir bağlaçtır ve ayrı yazılmalıdır.
2
'ki' bağlacı için 'SOMBAHÇEM' (Sanki, Oysaki, Mademki, Belki, Halbuki, Çünkü, Meğerki, İllaki) kodlamasını hatırlayın; bunlar dışındaki bağlaçlar genellikle ayrı yazılır.
3
Fiil çekimlerinden (gelse, saptansa, olsa gibi) sonra gelen 'de/da' her zaman bağlaçtır ve ayrı yazılır.
Practice More
Büyük harflerin yazımı ve kesme işaretinin kullanıldığı özel durumlarla ilgili karma testleri çözerek bilgilerinizi pekiştirebilirsiniz.
Alternative Method
'ki' ekinin yazımını kontrol etmek için kelimeye '-ler' eki getirin. Eğer 'ki-ler' anlamlı oluyorsa (masadaki-ler, evdeki-ler) bitişik, anlamsız oluyorsa (dedi ki-ler, tut ki-ler) ayrı yazılır.
Estimated Time:1m 30s