Türkiye'de özellikle Kuzey Anadolu Dağları'nın denize bakan yamaçlarında görülen orografik (yamaç) yağışları incelendiğinde; yıllık toplam yağış miktarının dağların en yüksek zirvelerinde değil, genellikle - metre arasındaki orta yükseltilerde en üst seviyeye ulaştığı görülmektedir. Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- Hava kütlesinin yükselerek soğuması ve yağışın başlamasıyla birlikte, bünyesindeki mutlak nem miktarının üst seviyelere ulaşıldıkça hızla azalmasıAnswer
- BYüksek zirvelerde sıcaklığın çok düşük olması nedeniyle havanın nem taşıma kapasitesinin (maksimum nem) artış göstermesi
- CZirvelere doğru çıkıldıkça enlem etkisine bağlı olarak hava kütlelerinin kurak karakterli rüzgarlarla karşılaşması
- DYüksek kesimlerde bitki örtüsünün cılızlaşması sonucunda terleme yoluyla havaya karışan nemin yetersiz kalması
- EÜst atmosfer seviyelerinde dinamik yüksek basınç merkezlerinin yıl boyu nemi dağıtıcı etki yapması
Answer
Hava kütlesinin yükselip soğumasıyla birlikte yağışın başlaması ve bu süreçte bünyesindeki mutlak nemin (su buharı) tükenmeye başlaması, orta yükseltilerden sonra yağışın azalmasına neden olur.
Deniz üzerinden gelen nemli hava kütlesi bir dağ yamacı boyunca yükseldiğinde soğur ve bünyesindeki su buharı orta yükseltilerde (- m) yoğuşarak yağışa dönüşür. Yağış süreci havadaki su buharını (mutlak nem) tükettiği için, hava kütlesi daha yükseklere çıktığında bünyesinde yoğuşacak yeterli su buharı kalmaz. Bu nedenle en yüksek yağış zirvede değil, nemin en yoğun şekilde boşaldığı orta kuşakta gerçekleşir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Mutlak Nem ve Yağış İlişkisi (Su Buharı Tüketimi)
Hints
1
Bir kova suyun içindeki suyu dökmeye başladığınızda, kova yükselmeye devam etse bile içindeki su miktarı ne olur?
2
Yağış, havadaki mutlak nemin (su buharının) sıvı hale gelmesidir. Yağış gerçekleştikçe havadaki hammadde (su buharı) azalır mı?
3
Hava kütlesi zirveye ulaşana kadar suyunun büyük kısmını orta yükseltilerde bırakır; bu yüzden en üstte yağış azalır.
Practice More
Rize ve Artvin kıyılarındaki yağış miktarları ile bu illerin yüksek yaylalarındaki yağış verilerini karşılaştırarak süreci pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s