Question

Difficulty: MediumTürkiye'nin Özel Konumu ve Sonuçları

Türkiye, jeolojik ve jeomorfolojik özellikleri bakımından oldukça dinamik bir yapıya sahiptir. Bu durum, ülkenin hem yer altı kaynakları hem de yer üstü şekillenmesi üzerinde doğrudan belirleyici olmuştur. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin bu dinamik yapısını belirleyen göreceli (özel) konum özelliklerinin sonuçları arasında yer almaz?

  1. A
    Alp-Himalaya kıvrım kuşağı üzerinde yer aldığı için deprem riskinin yüksek olması
  2. B
    Batı Anadolu'da kırıklı yer yapısına bağlı olarak jeotermal kaynakların yaygın bulunması
  3. Kuzey Yarım Küre'de yer almasına bağlı olarak, kuzeyden esen rüzgarların sıcaklığı düşürücü etki yapmasıAnswer
  4. D
    Ortalama yükseltinin fazla olmasına bağlı olarak akarsuların hidroelektrik enerji potansiyelinin yüksek olması
  5. E
    Farklı jeolojik zamanlara ait arazilerin bir arada bulunması sayesinde maden çeşitliliğinin zengin olması

Answer

Kuzey Yarım Küre'de yer almaya bağlı olarak kuzeyden esen rüzgarların sıcaklığı düşürmesi, mutlak (matematik) konumun bir sonucudur.
Kuzeyden esen rüzgarların sıcaklığı düşürmesi, Türkiye'nin Kuzey Yarım Küre'deki mutlak konumunun bir sonucudur. Ekvator'dan gelen rüzgarlar (güneyden) sıcaklığı artırırken, kutup yönünden (kuzeyden) gelen rüzgarlar sıcaklığı düşürür. Bu durum tamamen enlem dereceleriyle açıklanır.

Step-by-Step Solution

1
Özel konum ve matematik konum kavramlarını ayırt etme
Özel konum; yer şekilleri, yükselti, denizellik ve jeolojik yapıyı kapsarken; matematik konum enlem ve boylam etkilerini kapsar.
Soruda hangi özelliğin özel konumla açıklanamayacağı sorulmaktadır.
2
Seçeneklerdeki coğrafi olayların nedenlerini analiz etme
Deprem riski, jeotermal kaynaklar, yükselti ve maden çeşitliliği Türkiye'nin fiziki yapısı (özel konum) ile ilgilidir.
Bu özellikler Türkiye'nin Dünya üzerindeki koordinatlarından bağımsız olarak, arazinin yapısına bağlıdır.
3
Enlem etkisini belirleme
Kuzeyden esen rüzgarların (kutup yönünden geldiği için) soğutucu etki yapması, Türkiye'nin Ekvator'un kuzeyinde yer almasından kaynaklanır.
Yarım küre ve enlem etkisi doğrudan matematik konumun bir sonucudur.

Key Concept

Mutlak ve Göreceli Konum Ayrımı

Hints

1
Bir özelliğin enlem veya boylamla açıklanıp açıklanamayacağına bakın.
2
Yarım küre özellikleri (kuzey-güney yönlü sıcaklık değişimi gibi) mutlak konumun bir parçasıdır.
3
Yükselti, denizellik ve yer yapısı özel konumdur; ancak rüzgarların geldiği yönün sıcaklığı etkilemesi enlem etkisidir.

Practice More

Mutlak konumun diğer sonuçları olan bakı etkisi ve dört mevsimin belirgin yaşanması konularını tekrar edin.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question