Examkin

Question

Difficulty: HardXX. Yüzyıl Başlarında Dünya

19181918 yılında Hokand’da başlayan ve kısa sürede tüm Türkistan coğrafyasına yayılan Basmacı Hareketi, bölgedeki Sovyet Rusya hakimiyetine karşı yürütülen en kapsamlı bağımsızlık mücadelesidir. Enver Paşa’nın katılımı ve Zeki Velidi Togan’ın siyasi çalışmalarıyla uluslararası bir boyut kazanan bu hareketin, uzun yıllar devam etmesine rağmen başarıya ulaşamamasında aşağıdakilerden hangisinin etkisi daha azdır?

  1. A
    Hareketin merkezî bir komuta zincirinden yoksun olması ve her bölgenin kendi yerel lideri (korbaşı) etrafında bağımsız hareket etmesi
  2. B
    Türkistan’daki aşiret yapısı ve korbaşılar arasındaki liderlik çekişmelerinin, ortak bir ulusal cephe oluşturulmasını engellemesi
  3. Türkistan halkının büyük bir kısmının hareketi dini ve milli bir zorunluluk olarak görmeyip Sovyet yönetimini tercih etmesiAnswer
  4. D
    Sovyet Rusya’nın teknik ve askeri teçhizat bakımından direnişçilere karşı ezici bir üstünlüğe sahip olması ve modern silahlar kullanması
  5. E
    Dış dünyadan, özellikle İngiltere ve Türkiye gibi devletlerden beklenen askeri ve ekonomik yardımların süreklilik arz etmemesi

Answer

Türkistan halkının hareketi desteklemediği yönündeki değerlendirme yanlıştır; zira hareket geniş halk kitlelerinden dini ve milli gerekçelerle büyük destek almıştır.
Basmacı Hareketi, Türkistan halkının Sovyet Rusya’ya karşı gösterdiği en büyük direnişlerden biridir ve hem dini (cihat) hem de milli duygularla halk tarafından yoğun bir şekilde desteklenmiştir. Hareketin başarısızlığı halkın ilgisizliğinden değil; korbaşılar arasındaki birlik eksikliği, modern silah yetersizliği, Sovyetlerin baskıcı politikaları ve yeterli dış yardımın alınamaması gibi nedenlerden kaynaklanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Basmacı Hareketi'nin toplumsal tabanını incelemek.
Hareketin 'Gazavat' anlayışıyla dini ve milli duygulara dayandığı ve halk tarafından benimsendiği görülür.
Halk desteğinin niteliğini belirlemek, başarısızlık nedenleri arasındaki yanlış bilgiyi elemeye yardımcı olur.
2
Hareketin askeri ve siyasi yapısını analiz etmek.
Disiplinsiz yerel birlikler (korbaşılar) ve merkezi otorite eksikliği tespit edilir.
Organizasyonel zayıflığın başarısızlıkta oynadığı kritik rolü anlamak için gereklidir.
3
Dış etkenleri ve düşman gücünü değerlendirmek.
Sovyetlerin askeri üstünlüğü ve dış yardımın gelmemesi gibi faktörlerin gerçekliği doğrulanır.
Mücadelenin neden sonuçsuz kaldığını açıklayan objektif şartları belirlemek gerekir.
4
Hatalı olan seçeneği işaretlemek.
Halk desteğinin olmadığını savunan ifadenin tarihi gerçeklerle bağdaşmadığı sonucuna varılır.
Soru kökünde 'etkisi daha azdır/bulunmamaktadır' şeklinde sorulan yanlış tespiti bulmak hedeflenmiştir.

Key Concept

Basmacı Hareketi'nin başarısızlık nedenleri ve niteliği

Hints

1
Hareketin 'Basmacı' isminin Ruslar tarafından 'haydut' anlamında kullanıldığını, ancak gerçekte bir halk direnişi olduğunu hatırlayın.
2
Enver Paşa ve Zeki Velidi Togan gibi isimlerin bölgeye neden gittiğini ve halkın onlara nasıl tepki verdiğini düşünün.
3
Başarısızlık genelde halkın istememesinden değil, gücün yetmemesinden veya bölünmüşlükten kaynaklanır.

Practice More

Basmacı Hareketi'nin siyasi kanadı olan 'Türkistan Milli Birliği' ve Zeki Velidi Togan'ın bu süreçteki rolünü inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question

Topics

XX. Yüzyıl Başlarında Dünya

More questions from this topic