Question

Difficulty: MediumTürkiye'nin Ovaları

Türkiye'nin genç oluşumlu bir arazi yapısına sahip olması; tektonizma ve epirojenez gibi iç kuvvetlerin yer şekilleri üzerindeki etkisini belirgin kılmıştır. Bu durumun bir sonucu olarak ülkemizdeki ovaların büyük bir bölümü, aktif fay hatları üzerindeki çöküntü alanlarında (tektonik havzalarda) gelişim göstermiştir.

Bu şekilde oluşan ovaların genel özellikleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu ovaların tümü için geçerli bir özellik değildir?

  1. A
    Deprem aktivitesinin yüksek olduğu sahalarda yer almaları
  2. B
    Çevresindeki dağlık alanlara göre alçakta kalan, düzlük sahalar olmaları
  3. Yükselti değerlerinin deniz seviyesine yakın olmasıAnswer
  4. D
    Akarsuların taşıdığı alüvyonlarca zengin topraklara sahip olmaları
  5. E
    Ulaşım ağlarının gelişimine imkan tanıyan morfolojik yapıya sahip olmaları

Answer

Yükselti değerlerinin deniz seviyesine yakın olması ifadesi, tüm tektonik ovalar için ortak bir özellik değildir.
Türkiye'deki tektonik ovalar, ülkenin batısından doğusuna doğru gidildikçe artan yükselti değerlerine sahiptir. Örneğin, Ege Bölgesi'ndeki Büyük Menderes Ovası deniz seviyesine çok yakınken, Doğu Anadolu Bölgesi'ndeki Erzurum Ovası yaklaşık 1800-1900 metre yükseltide bulunur. Bu durum, yükselti değerlerinin deniz seviyesine yakın olmasının tüm tektonik ovalar için ortak bir kriter olmadığını gösterir.

Step-by-Step Solution

1
Türkiye'deki en yaygın ova türü olan tektonik ovaların oluşum mekanizmasını analiz etme.
Bu ovaların fay hatları (KAF, DAF, BAF) boyunca çöken alanlarda oluştuğu saptanır.
Tektonik ovaların genel jeolojik karakterini anlamak için bu adım gereklidir.
2
Tektonik ovaların Türkiye'nin farklı coğrafi bölgelerindeki konumlarını ve fiziksel özelliklerini karşılaştırma.
Batıdaki Gediz, Küçük Menderes gibi ovaların alçak; doğudaki Pasinler, Yüksekova, Erzurum gibi ovaların ise çok yüksek olduğu görülür.
Yükseltinin bir genelleme olup olmadığını test etmek için örnekler üzerinden gidilir.
3
Seçeneklerdeki ifadelerin 'tümü için geçerlilik' durumunu denetleme.
Deprem riski, alüvyal toprak varlığı ve ulaşım kolaylığı tümü için geçerliyken; deniz seviyesine yakınlık yalnızca kıyıya yakın olanlar için geçerlidir.
Hangi özelliğin istisna barındırdığını tespit ederek sonuca ulaşılır.

Key Concept

Tektonik Ovaların Yükselti ve Dağılış Özellikleri

Hints

1
Türkiye'nin ortalama yükseltisinin 1132 metre olduğunu hatırlayın.
2
Batıdan doğuya gidildikçe yer şekillerinin nasıl değiştiğini düşünün. Bir ova 2000 metrede de olabilir mi?
3
Erzurum, Erzincan ve Muş gibi illerimizin merkezlerinin birer ova olduğunu ancak deniz seviyesinden çok uzakta olduklarını düşünün.

Practice More

Tektonik ovalar ile delta ovalarını 'yükselti' ve 'oluşumda etkili olan kuvvet' (iç/dış) bakımından karşılaştıran sorulara göz atabilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question