Question

Difficulty: Very hardYargı Yetkisi, Mahkemelerin Bağımsızlığı ve Hakimlik Teminatı

1982 Anayasası’nın “Mahkemelerin Bağımsızlığı” başlıklı 138. maddesi hükümleri ile bu hükümlerin yargı yetkisinin korunmasındaki mutlak ve nisbi sınırları dikkate alındığında; aşağıdakilerden hangisi yasama veya yürütme organının yargı bağımsızlığına yönelik anayasal bir ihlali olarak değerlendirilemez?

  1. Kesinleşmiş bir mahkeme kararının hukuki sonuçları veya toplumsal etkileri üzerine Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu'nda siyasi bir görüşme gerçekleştirilmesiAnswer
  2. B
    Yürütme organının, bir mahkeme ilamının uygulanmasının kamu düzenini bozacağı gerekçesiyle infaz işlemini idari bir kararla süresiz olarak ertelemesi
  3. C
    Devam eden bir ceza davasının esasına ilişkin olarak, Meclis bünyesinde kurulan bir araştırma komisyonunun yargılamanın seyrini etkileyecek mahiyette bir rapor hazırlaması
  4. D
    Adalet Bakanlığı'nın, alt derece mahkemelerine belirli bir kanun maddesinin yorumlanmasına ilişkin bağlayıcı bir uygulama genelgesi göndermesi
  5. E
    Bir milletvekilinin, derdest olan bir uyuşmazlığın muhtemel sonucuna ilişkin olarak mahkemeyi ve ilgili hâkimi hedef alan bir soru önergesi vermesi

Answer

Kesinleşmiş bir mahkeme kararının hukuki sonuçları veya içeriği hakkında Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde siyasi bir görüşme yapılması herhangi bir anayasal ihlal teşkil etmez.
Doğru seçenek, Anayasa'nın 138. maddesinin 3. fıkrasındaki ince ayrımı yakalamaktadır. Bu hükme göre; 'Görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde yargı yetkisinin kullanılması ile ilgili soru sorulamaz, görüşme yapılamaz veya herhangi bir beyanda bulunulamaz.' Buradaki anahtar ifade 'görülmekte olan' ibaresidir. Bir dava kesin hükme bağlandıktan sonra, o davanın içeriği veya sonuçları Meclis platformunda siyasi tartışma konusu yapılabilir. Bu, kuvvetler ayrılığı ilkesiyle çelişmez çünkü yargısal süreç tamamlanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa'nın 138. maddesinin üçüncü fıkrasındaki kısıtlamayı analiz et.
Yasama meclisinde yargı yetkisinin kullanılmasına ilişkin soru, görüşme ve beyan yasağının sadece 'görülmekte olan bir dava' (derdest dava) için geçerli olduğu tespit edilir.
Anayasal yasağın kapsamını ve zaman sınırını belirlemek gereklidir.
2
Yürütme organının mahkeme kararları üzerindeki yetkisini değerlendir.
Yürütmenin mahkeme kararlarını değiştiremeyeceği veya yerine getirilmesini geciktiremeyeceği kuralının mutlak olduğu görülür.
138/4. fıkra uyarınca yürütme için bir istisna tanınmamıştır.
3
Seçeneklerdeki 'kesinleşmiş' ve 'derdest' ayrımını kontrol et.
Kesinleşmiş kararlar üzerine yapılan görüşmelerin 138/3 kapsamındaki yasağa girmediği anlaşılır.
Hukuk devletinde kesinleşmiş yargı kararları kamusal ve siyasi eleştiriye açıktır; yasak sadece yargılamanın bağımsız seyrini korumak için 'devam eden' davalarla sınırlıdır.

Key Concept

Anayasa Madde 138 uyarınca yargı yetkisinin kullanılmasına ilişkin yasama kısıtlamasının 'görülmekte olan dava' şartına bağlı olması.

Hints

1
Anayasa'nın 138. maddesindeki yasama kısıtlamasının hangi 'dava aşaması' için geçerli olduğuna dikkat edin.
2
Bir davanın 'görülmekte olması' (derdestlik) ile 'kesinleşmiş olması' arasındaki hukuki fark, Meclisin tartışma yetkisini nasıl etkiler?
3
Meclisteki soru, görüşme ve beyan yasağı mutlak bir zaman dilimini mi kapsar, yoksa sadece yargısal sürecin devam ettiği dönemi mi?

Practice More

Anayasa'nın 139. maddesinde yer alan hâkimlik ve savcılık teminatının istisnalarını (yaş sınırı, suç işleme, meslekten çıkarılma) inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question