Question

Difficulty: MediumDevlet Yönetimi ve Merkez Teşkilatı

Osmanlı Devleti'nin klasik yönetim yapısında Divan-ı Hümayun'da yer alan üyelerden biri, örfi hukuk konuları dışındaki büyük davalara bakmak, kadıların ve müderrislerin atama, nakil ve terfi işlemlerini gerçekleştirmekle görevlidir. Bu görevli, sadece Türk ve Müslüman kökenli olanların yükselebildiği İlmiye sınıfının Divan'daki en üst düzey temsilcisidir.

Buna göre, bahsedilen görev ve yetkilere sahip olan Divan üyesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Nişancı
  2. KazaskerAnswer
  3. C
    Şeyhülislam
  4. D
    Sadrazam
  5. E
    Defterdar

Answer

Kadı ve müderris atamalarından sorumlu olan, İlmiye sınıfına mensup Divan üyesi Kazasker'dir.
Kazasker, Osmanlı merkez teşkilatında adalet ve eğitim bürokrasisinin en üst yöneticisidir. Kadıların (hakimlerin) ve müderrislerin (profesörlerin) atama, terfi ve denetim süreçlerini yönetir. Divan'da İlmiye sınıfını temsil eder ve Rumeli ile Anadolu Kazaskeri olmak üzere sayıları zamanla ikiye çıkmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Görev tanımındaki anahtar kelimeleri belirle.
"Kadı ve müderris ataması", "yargı", "eğitim" ve "İlmiye sınıfı" kavramları tespit edildi.
Osmanlı merkez teşkilatında görevler sınıflara (Seyfiye, İlmiye, Kalemiye) göre kesin çizgilerle ayrılmıştır.
2
Yönetici sınıflara göre eleme yap.
Sadrazam (Seyfiye), Nişancı ve Defterdar (Kalemiye) elendi.
Soruda bahsedilen görevler sadece İlmiye sınıfına ait uzmanlık alanlarıdır.
3
İlmiye sınıfı temsilcileri arasındaki farkı analiz et.
Atama ve idari yetki Kazasker'e, dini onay (fetva) yetkisi Şeyhülislam'a aittir.
Kazasker Divan'ın asli üyesiyken, Şeyhülislam protokolde üstte olsa da Divan toplantılarına sadece görüşüne başvurulduğunda katılır.

Key Concept

İlmiye sınıfının Divan-ı Hümayun'daki idari ve hukuki yetkileri.

Hints

1
Bu görevli, Divan toplantılarında askeri sınıfa mensup kişilerin davalarına da bakardı.
2
Görevi gereği hem Milli Eğitim Bakanı hem de Adalet Bakanı'nın yetkilerini kendisinde toplar.
3
Sadece Türk ve Müslüman asıllı ailelerden gelenlerin bu makama gelebilmesi, İlmiye sınıfının katı kuralıdır.

Practice More

Kazasker'in Rumeli ve Anadolu olarak ikiye ayrılmasının nedenini (devletin genişlemesi) araştırarak teşkilatlanma mantığını kavrayabilirsiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question