Question

Difficulty: MediumKarstik Şekiller

Türkiye'de karstik yer şekillerinin oluşum süreçleri, litolojik özellikleri ve coğrafi dağılışı dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi karstik topoğrafya ile ilgili hatalı bir bilgi içermektedir?

  1. Türkiye'deki polye, uvala ve mağara gibi karstik yer şekilleri yalnızca Akdeniz Bölgesi'ndeki kalkerli arazilerde görülür; diğer bölgelerimizde bu tür oluşumlara rastlanmaz.Answer
  2. B
    Mağara tavanlarından sızan kalsiyum karbonatlı suların çökelmesiyle oluşan sarkıtlar, karstik birikim şekillerinin tipik bir örneğidir.
  3. C
    Sivas ve Çankırı çevresinde yaygın olan jips (alçı taşı) karstı, kalkerli arazilere göre suda çok daha hızlı çözünebilen bir yapıya sahiptir.
  4. D
    Karstik aşınım şekilleri lapyadan başlayarak; dolin, uvala ve en geniş çukurluk olan polye şeklinde bir büyüklük hiyerarşisi içerisinde sınıflandırılır.
  5. E
    Yer altındaki mağara tavanlarının çökmesiyle oluşan ve derin kuyuları andıran obruklar, hem Konya çevresinde hem de Toroslar kuşağında yaygın olarak görülür.

Answer

Türkiye'deki karstik şekillerin yalnızca Akdeniz Bölgesi'nde ve sadece kalker üzerinde görüldüğünü belirten ifade yanlıştır.
Karstik yer şekillerinin oluşumu için temel şart eriyebilen kayaçların (kalker, jips, kaya tuzu vb.) varlığıdır. Türkiye'de Akdeniz Bölgesi'nde kalker (kireç taşı) karstı yaygın olsa da, İç Anadolu'da (Sivas-Erzincan hattı) jips karstı, Çankırı çevresinde kaya tuzu karstı gibi farklı oluşumlar mevcuttur. Ayrıca polye ve obruk gibi şekiller İç Anadolu Bölgesi'nde de (örneğin Konya'daki obruklar) görülmektedir. Bu nedenle 'yalnızca Akdeniz Bölgesi' ifadesi coğrafi bir hatadır.

Step-by-Step Solution

1
Kayaç türlerini (litoloji) analiz et
Karstik şekillerin sadece kalker (kireç taşı) üzerinde değil, aynı zamanda jips (alçı taşı) ve kaya tuzu gibi diğer eriyebilen kayaçlar üzerinde de oluşabildiğini belirle.
Karstlaşma süreci litolojiye bağlıdır ve Türkiye'de farklı eriyebilen kayaçlar mevcuttur.
2
Coğrafi dağılışı kontrol et
Akdeniz dışında İç Anadolu (Sivas, Çankırı, Konya), Ege ve Doğu Anadolu gibi bölgelerde de karstik şekillerin bulunduğunu teyit et.
Karstik topoğrafya, uygun kayaç ve iklim koşullarının bulunduğu her yerde gelişebilir.
3
Hatalı genellemeyi tespit et
"Yalnızca" ve "sadece" gibi kısıtlayıcı ifadelerin Türkiye'nin jeolojik ve coğrafi çeşitliliğiyle örtüşmediği sonucuna var.
Akdeniz Bölgesi en yoğun alan olsa da tek alan değildir.

Key Concept

Türkiye'de Karstik Şekillerin Litolojik Çeşitliliği ve Bölgesel Dağılımı

Hints

1
Türkiye'de sadece kireç taşı (kalker) değil, alçı taşı (jips) üzerinde de karstik şekiller oluşur.

Practice More

Karstik aşınım ve birikim şekillerini bir tablo halinde gruplandırarak çalışmak, kavram karışıklığını önleyecektir.
Estimated Time:50s
Rate this question