Question

Difficulty: HardCumhurbaşkanı Seçimi ve Nitelikleri

19821982 Anayasası’nın güncel hükümleri ve 20172017 Anayasa değişikliğiyle getirilen düzenlemeler uyarınca, Cumhurbaşkanlığına adaylık süreci ve adaylarda aranan niteliklerle ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Siyasi parti grupları, herhangi bir oy oranı şartına bağlı kalmaksızın Cumhurbaşkanlığına aday gösterebilirler.
  2. B
    Cumhurbaşkanlığına aday gösterilmek için Türkiye Büyük Millet Meclisi üyesi olma şartı bulunmamaktadır.
  3. C
    Cumhurbaşkanı seçilen kişinin varsa siyasi partisiyle ilişiği kesilmez, ancak Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliği sona erer.
  4. En son yapılan milletvekili genel seçimlerinde geçerli oyların en az %5\%5’ini almış olan siyasi partilerin aday gösterebilmesi için aynı zamanda Meclis’te bir siyasi parti grubuna sahip olmaları şarttır.Answer
  5. E
    Bir kimsenin Cumhurbaşkanı adayı olabilmesi için kırk yaşını doldurmuş olması ve yükseköğrenim mezunu olması anayasal bir zorunluluktur.

Answer

Cumhurbaşkanlığına aday gösterilme kriterleri olan 'siyasi parti grubu bulunması' ve 'en son seçimde en az %5\%5 oy almış olma' şartları birbirinden tamamen bağımsızdır; her iki şartın aynı anda sağlanması zorunlu değildir.
Cumhurbaşkanlığına aday gösterilme yöntemleri 19821982 Anayasası'nın 101101. maddesinde sayılmıştır. Bu maddeye göre siyasi parti grupları, son milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az %5\%5'ini almış olan siyasi partiler ile en az yüz bin seçmen aday gösterebilir. Bu yöntemler birbirinden bağımsızdır. Dolayısıyla, bir partinin aday gösterebilmesi için Meclis'te grubunun olması 'veya' %5\%5 oy almış olması yeterlidir; her ikisinin aynı anda bulunması şartı anayasada yer almamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Adaylık kriterlerini (başvuru kanallarını) listele.
Üç ana kanal vardır: Siyasi parti grupları, %5\%5 oy alan partiler (tek başına/ortak) ve 100.000100.000 seçmen.
Anayasa'nın 101101. maddesinde bu yolların birbirinden bağımsız alternatifler olduğu belirtilmiştir.
2
Siyasi parti grubu ile oy oranı arasındaki ilişkiyi analiz et.
Meclis'te grubu olan bir parti (örn: %3\%3 oy almış ama 2020 vekili var) aday gösterebilir. Grubu olmayan ama %5\%5 oy alan bir parti de aday gösterebilir.
Kriterlerin kümülatif (birlikte) değil, alternatifli olduğunu teyit etmek çözüm için kritiktir.
3
Seçilen kişinin hukuki statüsündeki güncel değişikliği kontrol et.
Parti üyeliği devam eder (partili sistem), ancak milletvekilliği sona erer.
20172017 değişikliği ile getirilen en temel 'yürütme' yeniliklerinden biri budur.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığı Adaylık Kanallarının Bağımsızlığı

Hints

1
Cumhurbaşkanı adayı gösterebilen üç farklı kanal olduğunu ve bu kanalların birbirinden bağımsız çalıştığını düşünün.
2
20172017 Anayasa değişikliğiyle getirilen 'partili cumhurbaşkanlığı' modelini ve adaylık için Meclis içinden olma zorunluluğunun bulunmadığını hatırlayın.
3
Bir siyasi partinin aday gösterebilmesi için ya Meclis'te grubunun (en az 2020 vekil) olması YA DA son genel seçimde en az %5\%5 oy almış olması yeterlidir. İkisinin birleşmesi zorunlu değildir.

Practice More

Cumhurbaşkanının ikinci döneminde Meclis tarafından seçimlerin yenilenmesi durumunda ortaya çıkan 'üçüncü dönem adaylık' istisnasını inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Adaylık kanallarını 'Siyasi Güç' (Grup), 'Toplumsal Destek' (%5\%5 oy) ve 'Doğrudan Demokrasi' (100.000100.000 imza) olarak kodlayarak bu yolların kesişmek zorunda olmadığını anlayabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question