Question

Difficulty: HardTürkiye'de Nüfusun Yapısal Özellikleri

Aşağıdaki tabloda Türkiye’nin 1990 ve 2023 yıllarına ait bazı temel demografik ve ekonomik verileri karşılaştırmalı olarak verilmiştir:

Gösterge19902023
0-14 Yaş Grubu (%)35,035,021,421,4
65+65+ Yaş Grubu (%)4,34,310,210,2
Kent Nüfus Oranı (%)59,059,093,093,0
Hizmet Sektörü İstihdamı (%)33,033,057,657,6

Buna göre, Türkiye’nin nüfus yapısında yaşanan bu değişimler dikkate alındığında aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılamaz?

  1. A
    Çocuk nüfus oranındaki belirgin düşüş, Türkiye'nin demografik dönüşüm sürecinde "yaşlanma" evresine girdiğinin temel göstergelerinden biridir.
  2. B
    Hizmet sektöründe çalışanların payının sanayi ve tarımı geride bırakarak artması, ülkenin ekonomik kalkınma sürecindeki yapısal değişimini yansıtmaktadır.
  3. Kırsal nüfus oranındaki azalışa bağlı olarak tarım sektöründe çalışan kişi sayısının düşmesi, Türkiye'nin tüm coğrafi bölgelerinde tarımsal nüfus yoğunluğunun azalmasına yol açmıştır.Answer
  4. D
    2023 yılında kent nüfus oranının %93'e ulaşmasında, 6360 sayılı kanun ile büyükşehirlerdeki köylerin mahalle statüsü kazanması idari bir faktör olarak rol oynamıştır.
  5. E
    Ortanca yaşın yükselmesiyle birlikte toplam bağımlılık oranı içerisinde yaşlı bağımlı nüfusun payı, çocuk bağımlı nüfusa göre daha hızlı artış göstermektedir.

Answer

Kırsal nüfus oranındaki azalışın tüm bölgelerde tarımsal nüfus yoğunluğunu düşürdüğü çıkarımı yanlıştır.
Tarımsal nüfus yoğunluğu, tarımda çalışan nüfusun toplam tarım alanına bölünmesiyle hesaplanır. Türkiye'de kırsal nüfus ve tarımda çalışan sayısı azalmaktadır; ancak tarımsal nüfus yoğunluğu her bölgede düşmemektedir. Özellikle Doğu Karadeniz ve Doğu Anadolu gibi engebeli bölgelerde tarım alanları çok dar ve parçalı olduğu için, bu bölgelerde tarımsal nüfus yoğunluğu Türkiye ortalamasının üzerinde ve yüksek kalmaya devam etmektedir. Bu nedenle 'tüm coğrafi bölgelerde azalmıştır' ifadesi hatalı bir genellemedir.

Step-by-Step Solution

1
Tablodaki demografik verileri analiz etme
0-14 yaş grubunun azaldığı (%35'ten %21,4'e), 65+ yaş grubunun arttığı (%4,3'ten %10,2'ye) görülmektedir.
Nüfusun yaş yapısındaki yapısal değişimi ve yaşlanma trendini anlamak için gereklidir.
2
Ekonomik ve idari verileri değerlendirme
Hizmet sektörünün %57,6'ya çıkması gelişmişliği, kent nüfusunun %93 olması ise hem göçü hem de 6360 sayılı yasayı işaret eder.
Sektörel dağılım ve yerleşme dokusu arasındaki ilişkiyi kurmak için gereklidir.
3
Tarımsal nüfus yoğunluğu kavramını analiz etme
Tarımsal Nüfus Yoğunluğu = Tarım Nüfusu / Tarım Alanı. Nüfus azalsa bile paydadaki alan çok dar ise (Doğu Karadeniz gibi) yoğunluk artabilir veya yüksek kalabilir.
Yoğunluk kavramının sadece nüfus miktarıyla değil, yer şekilleri ve araziyle ilişkili olduğunu hatırlamak için gereklidir.

Key Concept

Tarımsal Nüfus Yoğunluğu ve Topografya İlişkisi

Practice More

Türkiye'de nüfus artış hızının eksiye düşme riski ve bunun demografik fırsat penceresi üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question