Question

Difficulty: Very hardTBMM'nin Genel Görev ve Yetkileri

19821982 Anayasası'nın yasama organına tanıdığı yetkiler ve bu yetkilerin icra ediliş biçimleri üzerine yapılan bir hukuki analizde, aşağıdakilerden hangisi TBMM'nin işlemleri ile yürütme organı arasındaki ilişkinin anayasal sınırlarını belirleyen doğru bir tespittir?

  1. Bütçe kanunları, Cumhurbaşkanı tarafından 'bir daha görüşülmek üzere' Meclise geri gönderilemeyen tek kanun türü olmasına rağmen, bu kanunların anayasaya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesinde iptal davası açılmasına engel bir hüküm bulunmamaktadır.Answer
  2. B
    Milletlerarası andlaşmaların onaylanması ve yayımlanması yetkisi münhasıran TBMM'ye ait olup, Meclis bu yetkisini bir 'uygun bulma kanunu' çıkararak kullanır ve bu işleme karşı yargı yolu kapalıdır.
  3. C
    Para basılmasına karar verilmesi, TBMM'nin münhasır yetkisinde olup bu işlem bir parlamento kararı ile tesis edildiğinden Cumhurbaşkanının inceleme ve onay yetkisi dışındadır.
  4. D
    Genel ve özel af ilanı kararı, niteliği gereği bir parlamento kararıdır ve bu kararın TBMM üye tamsayısının salt çoğunluğu ile alınması anayasal bir zorunluluktur.
  5. E
    Bütçe kanun teklifi, milletvekilleri tarafından hazırlanarak mali yılbaşından en az 7575 gün önce Meclis Başkanlığına sunulur ve Cumhurbaşkanının bu süreçte sadece onay yetkisi bulunur.

Answer

Bütçe kanunlarının veto edilemeyeceği ancak yargısal denetime tabi olduğu ifadesi doğrudur.
Bütçe kanunları, devletin mali sürekliliğini sağlamak amacıyla Anayasa'nın 161161. maddesiyle Cumhurbaşkanı'nın veto yetkisi (Meclise geri gönderme) dışında tutulmuştur. Ancak bu bir 'yasama işlemi' olduğu için, Cumhurbaşkanı'nın veya diğer yetkililerin bu kanunu Anayasa Mahkemesi'ne götürme hakkı saklıdır.

Step-by-Step Solution

1
TBMM'nin kanun yapma süreçleri ve Cumhurbaşkanı ile olan yetki paylaşımı analiz edilmelidir.
Anayasa'nın 8989. maddesi genel veto yetkisini, 161161. maddesi ise bütçe istisnasını düzenler.
Bütçe kanunlarının mali yılbaşından önce yürürlüğe girmesinin hayati önemi nedeniyle veto yolu kapatılmıştır.
2
Siyasi/idari denetim (veto) ile hukuki denetim (AYM) arasındaki fark ayırt edilmelidir.
Veto yasağı sadece Meclise geri gönderilmeyi engeller, Anayasa Mahkemesine başvurmayı engellemez.
Hukuk devleti ilkesi gereği, bütçe kanunları da dahil tüm yasama işlemleri (bazı parlamento kararları hariç) yargı denetimine tabidir.

Key Concept

Bütçe Kanunu'nun Yasama Süreci ve İstisnaları

Hints

1
Bütçe kanununun yasama sürecindeki hızı, devletin maaş ödeyememesi gibi krizleri önlemek için genel kanunlardan farklı tasarlanmıştır.

Practice More

TBMM'nin sadece Parlamento Kararı (PK) ile yaptığı işlemleri (Milletvekilliğinin düşürülmesi, İçtüzük değişikliği vb.) ve bunların hangilerine karşı AYM yolunun açık olduğunu inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question